Langs de oevers van de Boven-Zeeschelde of Scheldeverentocht

  De Beneden Zeeschelde, volgens de scheepvaartreglementen, loopt van de Belgisch-Nederlandse Grens (ongeveer 2 km stroomafwaarts van de kerncentrale van Doel) tot aan Boveneinde Rede Antwerpen en dat wordt afgebakend door twee palen die ongeveer 1km stroomopwaarts van de Petroleumpier Zuid Staan. 
Dit loopt ongeveer gelijk met de grens Hoboken-Antwerpen. 
De Boven Zeeschelde is vanaf dat punt tot aan Gent. 
Deze tocht vond plaats langs de oevers van de Boven-Zeeschelde.

          S tartschot voor deze Scheldelandtocht werd gegeven daar waar de Durme in de Schelde uitmondt te Tielrode. Een pittoresk plekje, opgesmukt met kunstwerken. Een veerdienst verzorgt elke half uur de overtocht van de Durme maar ik ga de andere kant uit.

 
Durme bij eb.Tielrode.
 

           De zon die de weerman had beloofd laat zich nog niet zien, integendeel het is nevelig en kil.

 
Toont de weg.Kikker in de nevel.Veerman in de nevel.
 

           Een perfect onderhouden jaagpad op de hoge Scheldedijk brengt me naar Temse. Maar let eerst eens op de potpolder aan je linkerzijde. Dit is een gecontroleerd overstromingsgebied, volledig door een dijk omringd. Langs de Schelde is deze dijk minder hoog waardoor de rivier bij extreem hoge waterstand in de polder kan lopen en het risico op overstroming afneemt.

 
Potpolder.Temse in de nevel.Gids voor de scheepvaart.
 

           Op terreinen van de eens zo bedrijvige Boelwerf verschenen industrieterreinen, apartementen prachtig gelegen langs en met zicht op de Schelde. Een hijskraan is mogen blijven staan. Mijmerend over de tijd dat hier met de regelmaat van de klok schepen van stapel liepen?

 
Wat rest van de Boelwerf.Wat rest van de Boelwerf.
 

           De Wilfordkaai vormt het toeristisch centrum van Temse. Goed voorzien van horeca, een wandelstrook met groen voorzieningen en vooral talrijke zitbanken om de Schelde gade te slaan. 
Let eens op het beeld van de "tuysscher en de azijnzeker".De Temsebrug van 365m lang, is stroomafwaarts gezien de laatste brug over de Schelde.

 
Kaailopers.Tuysscher en de azijnzeker.Tuysscher en de azijnzeker.Temse.
 

           Van zodra je Temse achter je hebt gelaten vertoef je terug middenin het groen. Een ronde visvijver met schuilhokjes errond biedt wel een speciale aanblik. Wat verder passeer je Schouselbroek en Oost-Sivepolder, een merkwaardig natuurgebied van 150ha.

 
Even buiten Temse.vissen in een cirkel.Vouwfietsend langs de Zeeschelde.
 

           Steendorp komt in zicht. Het dankt zijn naam en ontstaan aan de steenbakkerijen. Steendorp is een rommelig haventje rijk, dat bij eb volledig droogvalt.

 
Steenbakkerij te Steendorp.Kunst in het haventje van Steednorp.Niet varen bij eb!
 

           Rupelmonde is zeker de moeite waard om de freins even dicht te knijpen. De markt wordt beheerst door de OLV-kerk uit 1756 met als wachter het standbeeld van de cartograaf Geraard de Cremer beter bekend als Mercator. Hij werd hier geboren in 1512. En zo te zien zijn hem nog niet vergeten.

 
Mercator.Mercator wijst de weg.
 

           Op de Scheldekaai staat de tweelingzus van Betsy van Bredene. Lichtschip Westhinder ligt hier aangemeerd; gedaan met de scheepvaart de weg te wijzen, een lichtpaal kwam in de plaats.

 
Scheldekaai te Rupelmonde.Betsy's zusje.Laatste rustplaats?
 

           Rupelmonde is een watermolen rijk. Het is een getijdenmolen die volledig maalvaardig en gerestaureerd is sinds 1997. 
De toeristische dienst is er gehuisvest. In het dorp heerst er een zee van rust, geen verkeersassen doorkruisen er het centrum en in deze oase van stilte zou men de tijd wel kunnen vergeten ware het niet dat sinds 1994 ter herdenking van de vierhonderdste verjaardag van het overlijden van Mercator de tijd in Rupelmonde nooit meer zal blijven stille staan: de stad werd bezaaid met zonnewijzers waarop onmeedogend de steeds voortschrijdende tijd wordt aangeduid. 
In totaal zijn er 23 zonnewijzers, een informatiebrochure kan bekomen worden bij de VVV Rupelmonde.

 
Watermolen met Toerismebureau.Graventoren.Scheepswerf.
 

           Terug in het zadel want we zijn er nog lang niet. Het gebruikte routekaartje dateert nog uit de tijd dat fietsnavigatie hoofdzakelijk dmv stafkaart gebeurde, maar ondertussen hebben de knooppunten ook hier hun intrede gedaan. Een kasseiweg die in Parijs-Roubaix niet zou misstaan, brengt me naar het veer Bazel-Hemiksem. Er zijn hier serieuze werken aan de gang een infobord leert dat het hier gaat om de aanleg van een gecontroleerd overstromingsgebied Kruibeke-Bazel-Rupelmonde.

 
Bruggetje.Op de kasseien.Staat hier al een tijdje.Serieuze werkzaamheden.
 

           Gehaaste fietsers vlammen me regelmatig voorbij, ik vraag me af wat in hun drinkbus zit? De reden van dat gevlam is gauw gevonden: het is 12u50 en het veer vaart elk half uur en uur!

 
Voorbijvlammend.Iets trager.
 

           Het is eb en de loopbrug naar het veer loopt steil af. De Jan van Eyck is het eerste veer waar ik gebruik van maak. Mijn vouwfiets staat broederlijk naast twee koersfietsen. Die wordt een beetje argwanend bekeken; hoeveel km's doe je daarmee, rijdt dat wel lekker? En vooral: hoe hard kun je daarmee rijden? Die kleine wieltjes hoe rijden die? 
(Een artikel over dat vouwding is in de maak.)

 
Steile loopbrug bij eb.Broederlijk naast elkaar.Staat in voor veilige overtocht.Duwvaart.
 

           Veilig en vlot bereiken we de rechteroever van de Schelde. Het blijkt dat we met een klein groepje dezelfde kant uitgaan. De vouwfiets is middelpunt van de belangstelling. Uitleg over deze streek krijg ik meer dan ik op kan van iemand die hier praktisch dagelijks fietstochtjes maakt. Om te beginnen vaart elk veer op het uur en half uur. En wanneer je "gewoon" doorfietst ben je mooi op tijd om gebruik te maken van de diensten van het volgende veer. 
We passeren de imposante abdij van Hemiksem. Monniken kwamen in 1246 naar hier waar ze de grondleggers waren voor de steenbakkerijen van de Rupelstreek. Wellicht om hun abdij te kunnen bouwen? Schril contrast is de elektriciteitscentrale van Electrabel te Schelle wat verderop. Vroeger Interescaut genoemd. Gelegen aan samenvloeiing van Rupel en Schelde.

 
Bezienswaardigheden langs de route.Mooie overzichtskaart.Nog meer fietsers.
 

           "Christel"is het veer dat ons over de Rupel zal zetten. Ondertussen vervoegen drommen fietsers ons groepje. Op het veer worden fietsen geschrankt tegen een ijzeren rek geplaatst. Wat maakt dat wie als eerste aan boord komt het veer als laatste verlaat! Na de zeesluis van Hingene te zijn gepasseerd neem ik afscheid van mijn onvolprezen gids. Helaas kom ik pas later te weten dat hier een bezoekerscentrum is gevestigd.

 
Rupelveer.Waar is de vouwfiets geleven?Zeesluis.
 

           Van op de hoge Scheldedijk krijg ik een mooi panorama voorgeschoteld van de electriciteitsfabriek en de rivier. Dan komen Rupelmonde en Steendorp in zicht. De roodkleurige Westhinder contrasteert mooi met de omgeving.

 
Ellentriekfabriek.Westhinder en temse vanop de rechteroever.Oeps werken in uitvoering.
 

           Een koffiepauze zou deugd doen en ik knijp de remmen dicht bij de "Notelaer". Beter bekend vanuit de serie "Stille Waters". Prima uitvalsbasis voor wie deze streek wenst te verkennen: documentatie, fietskaarten allerhande zijn hier te verkrijgen. Enne.. de notentaart smaakte prima!

 
Kunst langs de Scheldeoever.De NotelaerHoe men vroeger de waterhuishouding regelde.Aan de Schelde.
 

           De modderige oevers zijn vanwege laag tij goed te zien. De invloed van de zee is reikt maw tot hier! Daarom spreekt men van Zeeschelde. Temse, waar een nieuwe Scheldebrug de fase van voltooiing bijna heeft bereikt zie ik nu voor de tweede keer.

 
Modderbanken bij laag tij.Oude en nieuwe brug. en kleine fiets.Laatste blik op Temse.Aan de Schelde.
 

           Hier draai ik van de Schelde weg om via een oude afgesneden Scheldearm mijn tocht verder te zetten. Langs het sas van Bornem dat op één na (welk?) het oudste waterbouwkundig werk uit het land zou zijn. Prachtig landschap dat in de loop der tijden weinig of niet is veranderd, helaas moet wel je autoverkeer dulden. Dat zet er een beetje een domper op. Een beetje verwend na het autovrije jaagpad van daarnet? Het kasteel van Marnix van Sint-Aldegonde schittert in het prille voorjaarszonnetje. Ik moet me tevreden stellen met een fotootje van op afstand want bezoek is nu niet mogelijk.

 
Fotooke vanop afstand.Aan horeca geen gebrek.
 

           Redelijk wat fietsers langs de Scheldedijk; wat moet dat dan niet zijn tijdens zomerse dagen? Mariekerke is het volgende dorp dat je aandoet. Een wegwijzer naar een scheepvaart museum doet me het rustige dorp inrijden. Zoals te verwachten is het niet open maar de tuin waar een en ander staat tentoongesteld is wel toegankelijk.

 
Terug langs de Schelde.Bewaert al die vaert.Schip in de modder.Mariekerke.
 

           Op de achtergrond priemt de kerktoren van St Amands boven alles uit. Vanop de Scheldekaai krijg je een mooi panorama van een Scheldebocht voorgeschoteld. Er vlakbij aan de oever van de Schelde bevindt zich de graftombe van Emile Verhaeren. Momenteel zijn er werkzaamheden aan de gang. De man heeft de stroom, het dorp en zijn bewoners in vele gedichten bezongen.

 
O, woeste schelde van het noorden, 
bij 't komen van mijn laatste dag, 
ontvang mijn as in uwe boorden, 
dat ik tot in mijn graf, uw leven voelen mag.

 

 
St Amands.Scheldebocht.Scheldebocht.St Amands.
 

           Ook hier vaart het veer stipt op het halve en het hele uur. Veer net gemist? Och, wachten is aan de oevers va de Schelde nooit een vervelende bezigheid. Eenmaal aan de overzijde is het steil klimmen om via het gangboord de vaste grond te bereiken vanwege het lage tij.

 
Wachten op het veer.Scheldeveer bij eb.Pif-Paf in het slijk..Vaarwel veer.
 

           Een vijver, genaamd "de Gespoelde Put" is ontstaan na een dijkbreuk in 1928. Hoeft nog gezegd dat je ook hier op een vlekkeloos jaagpad fietst? Je passeert nog een gemaal, dat in tijden van zeer hoge waterstanden de schelde gecontroleerd kan laten overlopen zodat woonkernen gespaard blijven van waterellende.

 
Mariekerke vanop linkeroever.St Amands vanop linkeroever.Inhalen op de Schelde.De Gespoelde Put.
 

           Wanneer je het gedenkteken van de romancier Filip De Pillecyn bereikt is de monding van de Durme en het einde van de tocht in zicht. Aan de ene zijde van het monument prijkt "De soldaat Johan en Rochus" de andere zijde stelt "De veerman en de jonkvrouw" voor.

 
Gedenkteken van de romancier Filip De Pillecyn.
 

           De steiger van het Durme veer loopt steil naar beneden. Eens daar merk je pas goed hoe groot het verschil tussen eb en vloed is! De oevers zijn modderbanken, en het waterpeil is bij voed onrustbarend hoog. Volgens de medepassagiers, wachtend op het veer bedraagt het verschil tussen eb en vloed elf meter! Stipt op het halve uur zet het veer ons veilig en wel de Durme over.

 
veer naar Tielrode.Baken.
 

           Je bent nu terug in Tielrode en deze mooie tocht zit erop.