Is er nog hoop voor Doel?

   Het laatste polderdorp heeft het de laatste tijd erg te verduren. Een pasklaar antwoord heb ik niet, maar deze fietstocht zet alleszins aan tot nadenken over deze netelige kwestie. 
U kunt nog een website over Doel bekijken.

           Onlangs in het nieuws: 57 inwoners van Doel moeten voor de rechter verschijnen voor "diefstal" van elektriciteit en water. 

          De Scheldekaaien zijn startplaats deze keer. Volg het fietspad in noordelijke richting. Een expositie van kunstig beschilderde olifanten trekt de aandacht. Pas vertrokken en de remmen moeten al dicht. De kunststoffen olifanten werden beschilderd door kunstenaars uit België en Thailand. Zij vragen aandacht voor de bescherming van de echte olifanten. 
De Elephant Parade is ook een project om geld in te zamelen voor de bedreigde Aziatische olifant. Op 13 november worden de kunstolifanten geveild.

 
Elephant Parade.Aandacht vestigenop debedreigde Aziatische olifant.vrouwelijk schoon.kunstolifanten.
 

           Wat verder passeer je Het Steen. Dit is het oudste gebouw van Antwerpen. Sedert 1952 vindt het Scheepvaartkundig Museum er onderdak. Geassocieerd met Lange Wapper de reus die, volgens de legende, de straten van Antwerpen onveilig maakt. Zijn standbeeld tref je aan voor de ingangspoort. 
De beschermde hangars bieden beschutting aan de schepen van het museum. Schepen die wellicht nooit nog zullen varen.

 
Lange Wapper bij Het Steen.Beschermde HangarsZal deze sleepboot ooit nog varen?Mijnenveger Oudenaarde.
 

           De Max Linux die afgemeerd ligt aan de achterzijde van de Hangars toont aan de haven en Stad soms erg dicht bijeen zijn.

 
Max Linus bij Het Steen.Haven en Stad nog altijd dicht bijeen.
 

           Na al dit fraais te hebben bezichtigd kom je toch nog aan fietsen toe. Voorbij de Royersluis naar de Scheldedijk. Een mooi panorama op Antwerpen is wat je krijgt voorgeschoteld. Links stroomt de Schelde, rechts zie je de Hogere Zeevaartschool en het Noordkasteel. 
De dijk afdalen en je komt terecht op een splinternagelnieuw asfaltlint tbv de fietsers! Maar even naar rechts, bij de verkeerslichten de baan oversteken om het kerkje van Oosterweel te bekijken. Onthoofd want het heeft geen windhaan meer. Dit dorp werd samen met Wilmarsdonk en Oorderen in de 50er jaren ontruimd en onder een dikke laag zand bedolven. 
Is dit het lot van Doel?

 
Zicht op Antwerpen.Oosterweel.
 

           Vanaf hier maak je echt kennis met de havenindustrie. Enorme opslagplaatsen (32013m³) van de gekende benzinemerken. Hartje petroleumhaven. Bayer is hier ook vertegenwoordigd. Buizen die zich in allerhande bochten wringen en waar kweet nie wat doorstroomt. De wind komt van schuin links, ik blijf gespaard van de geurtjes die dergelijke industrie met zich meebrengt.

 
Buizen in alle richtingen.32013m³HavenindustrieBoudewijnsluis en zicht op de kerncentrale.
 

           De Boudewijnsluis is leeg, helaas voor mij is er geen schip die wacht op versassing. Van hieruit kijk je recht op de kerncentrale van Doel. Geluiden van metaal op metaal worden alsmaar sterker. Aan de overzijde wordt een enorm containerschip de MSC Anahita "vertroeteld". De poort staat wagenwijd open. Ik waag het erop om me naar de kade te begeven. De Poolse(?) arbeiders kijken vluchtig naar deze indringer en daar is alles mee gezegd! Ik kan ongehinderd plaatjes schieten.

 
MSC Anahita.Mooie vormen.Mooie vormen.
 

           Er wordt met snijbranders tekeer gegaan, gelast om dit schip weer picobello in orde te krijgen. Wat een hoogte! Je voelt je heel klein. Die hoogte is te verklaren doordat het schip helemaal ledig is. Zelfs de schroef steekt wat boven wateroppervlak uit.

 
Imposante achterpartij.Het schroef.
 

           Ik verlaat de werf en zet de tocht verder langs het splinternieuwe fietspad. Het ligt er werkelijk vlekkeloos bij. En doordat alle bedrijven zich aan de overzijde van de baan bevinden heb je van verkeer niet veel te vrezen. Deze tocht werd op zaterdag gereden, en het is hier in deze wereldhaven heerlijk rustig. Je zou haast voor de rust naar hier komen. Op weekdagen is er misschien meer "sfeer" door al het gerij dat een haven van dit kaliber met zich meebrengt.

 
Zusje van MSC Anahita.Panorama32013m³.Shipspotting.
 

           De windop komt nog altijd van schuinlinks. Gelukkig is er enige beschutting door de hoge Scheldedijk en de bomenrij. De witte molen van Lillo "De Eenhoorn" komt in zicht. De molen werd de voorbije jaren gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt.

 
De Eenhoorn, opnieuw maalvaardig.
 

           Wat verder linksaf om deze oase van rust in de haven te bereiken. Via een mooie kasseidreef dokker je Lillo binnen. Het is 11u37: de volgende overzet gebeurt om 12u30! Tijd zat om de sandwiches op te peuzelen. Het café ""De 7 Saeligheden" is een prima plaats daarvoor. Politieagenten in zondagsuniform en gewapend met sabels zitten ook binnen. Net wanneer we ons afvragen waarom en waarvoor begeven ze zich naar buiten en gaan voor de kerkingang post vatten. Een collega is in het huwelijksbootje gestapt en zij vormen de erehaag. Mooi tafereel op het stemmige pleintje.

 
Huwelijksbootje.
 

           Dit dorp is een fort en een kleine woonkern aan de rechteroever van de Schelde in Lillo, volledig omgeven door de haven van Antwerpen. Het was vroeger een deel van het nu verdwenen dorp Lillo. Het trekt in de zomermaanden veel dagjestoeristen aan. 
De vroegere kazematten zijn omgebouwd tot apartementen. De omwallingen zijn een lust voor het oog en het water errond trekken veel vissers aan. Het Poldermuseum dat de bezoeker alles leert over de verdwenen dorpen is helaas gesloten. 
Dan is er nog het kleine getijdenhaventje, bij eb valt het bijna helemaal droog.

 
Poldermuseum, helaas gesloten.PoldermuseumKazematten, nu apartementen.Getijdehaventje.
 

           Op naar de overzet "Schelde" genaamd. Een lange passerelle leidt de passagiers ernaartoe. Stemmen gaan op om ook naar het Fort Liefkenshoek te varen, een driehoek maken dus. De dagjesmensen zouden zo'n initiatief zeker toejuichen. Want sedert het Deurganckdok werd gegraven is het een fiks eind om het Fort te bereiken.

 
Lange passerelle.De veerdienst.Duidelijk genoeg.
 

           Een wat oudere man trekt mijn aandacht. Op de gele regenhoes van zijn fietstas heeft hij "Doel" in viltsift geschreven, van de "O" heeft hij een smiley gemaakt. Die smiley maakt indruk op mij en ik wil er een foto van. Geen probleem en we raken aan de praat. 
De man blijkt Fons Mees te zijn. Milieu-activist en groene fietser van het eerste uur. Erg begaan met Doel. Hij is op bedevaart naar Compostela geweest. Op elke overnachtingplaats heeft hij in het gemeentehuis pamfletten achtergelaten om het 'probleem Doel' in Europa bekend te maken. 
En dit jaar de "Vlaanderenfietsroute" helemaal gefietst. Hij is ontvangen geweest op diverse gemeentehuizen om de problematiek rond Doel aan te kaarten!

 
Poldermuseum, helaas gesloten.Fons Mees.Groene fietser van het eerste uur.
 

           Wanneer we tijdens de overtocht ter hoogte van het Deurganckdok zijn maakt hij me attent op het feit dat dok bijlange niet op volle capaciteit draait. Doel is nu dichtbij, de "Schelde" wordt vakundig aangemeerd en we verlaten het veer.

 
Scheldezicht.Deurganckdok.Doel dichtbij.Terug op weg.
 

           We gaan in het clubhuis van de Doelse jachthaven nog een koffietje drinken. Er zijn enkele Doelenaars aanwezig en een interessant gesprek trekt zich al spoedig op gang. Nadien neemt Fons me mee voor een ritje door Doel. Ik wist van het bestaan af van een huis waar in de zijgevel twee kanonballen zouden zitten. Fons wijst me het huis aan. 
We krijgen gezelschap van nog een man die erg met Doel begaan is. Maurice, de vroegere veldwachter verzorgt nu gidsbeurten door Doel en omgeving. Zeg nu zelf: wie kan zoiets beter dan een veldwachter op rust?

 
Kanonbal in zijgevel.Fons Mees en Maurice.Doel.
 

           We nemen afscheid en ik maak nog een ommetje door het geteisterde dorp. Het stratenpatroon dateert uit de jaren 1600 en met de voornaamste gebouwen achteraan opgetrokken. Het gevaar kwam toen van over de Schelde. Zoals men een stuk uit een taart snijdt, wel zo zijn al heel wat huizen verdwenen, afgebroken. Een garage, allang verlaten door de bewoners. De eenheidsprijs van de Avia-benzinepompen staat op 37 Belgische frankses. Hoe lang zou het geleden zijn dat hier nog iemand zijn tank heeft laten volgooien?

 
Huizen afgebroken.Zoals een stuk uit een taart.37BEF.Afgebroken huizen.
 

           Links van de kerk wat verstopt staat het "Hoog Huis". Volgens mijn onvolprezen gids nog dienst gedaan als buitenverblijf van Rubens. Het werd gebouwd in 1613. Er is nog een elektrozaak in Doel; een spandoek toont de strijdlustigheid van zijn bewoners aan.

 
Strijdlustig.Hoog huis.Hoog huis.Parochiekerk O.L.V.Hemelvaart.
 

           Even genieten van de vergezichten over de Schelde, schepen varen hier redelijk dichtbij. De "verplichte" foto van de molen met kerncentrale op de achtergrond. De eerste vermelding van de molen van Doel dateert van 1614.

 
Verplichte foto.Scheepvaart redelijk dichtbij.
 

           Lillo en Doel hebben heel wat meer tijd in beslag genomen dan ik had gepland. Het fietsroutenetwerk zet me op weg naar Fort Liefkenshoek. Het contrast is niet te beschrijven: rechts eeuwenoud polderlandschap, links de charmes van 2008! Uitgestorven havengebied ik ben hier moederziel alleen. Men heeft voor prima fietsvoorzieningen gezorgd, overal afzonderlijke fietspaden. De sterke wind blaast nu vol tegen. Moest dat dok nu echt zo groot? Er komt geen eind aan de kaarsrechte weg. Dat ze maar gauw de overzet via Fort Liefkenshoek laten passeren! De eenzame fietser zal u uiterst dankbaar zijn.

 
Even buiten Doel.Even buiten Doel.Prima fietsvoorzieningen.
 

           Het laatste stuk naar het fort is eindeljk met de wind mee. Een tandje bij en voor ik het goed en wel weet sta ik voor de ingangspoort van fort Liefkenshoek. Eens binnen is het fietsersleed van daarstraks gauw vergeten en zo hoort het ook. Rechts bevindt zich de gezellige cafetaria, het bezoekerscentrum links.

 
Fort Liefkenshoek.
 

           De ontvangst is uiterst vriendelijk. De onthaalbediende overstelpt me met allerhande brochures van de streek. 
Een verregaande restauratie van de buitenmuren maakt dat het bezoek in feite gauw voorbij is. Een gedeelte is reeds ingericht als heemkundig museum. Je komt alles te weten over de woelige geschiedenis van het fort, de verdwenen polderdorpen en de haven.

 
Knappe restauratie.Fort Liefkenshoek.Grondige restauratie.
 

           
Vervallen latrines met voor de streek unieke Franse wc's wachten op restauratie. Het kruitmagazijn is een prachtig gebouw. Wist je dat schepen die vroeger Antwerpen aandeden hier hun buskruit moesten in bewaring geven? Om het dan bij de terugreis terug op te halen.

 
Binnenplaats.Tekst en uitleg.Franse wc's.
 

           Nadien begeef ik me op de wallen en vanuit de uitkijktoren kun je genieten van mooie Scheldepanorama's.

 
Scheldepanorama.Scheldepanorama.Scheldepanorama.
 

           Er zijn nog wat bunkers uit WOI te bekijken. Omdat de Duits toen vreesde voor een aanval vanuit het noorden had men hier een ganse linie bunkers gebouwd. De originele ingangsdeur ligt te roesten in het gras ernaast. Tekst en uitleg terplaatse.

 
WOI.Tekst en uitleg.Rustig roesten.
 

           Ik had hier nog wat meer tijd willen spenderen, maar een fietsdag is niet oneindig dus opnieuw het fietszadel in. Tot nu toe hebben de bordjes van het Antwerpse fietsknooppunten netwerk me feilloos gegidst. Het netwerk doet je de Ketenislaan volgen, via een grote boog bereik je Kallo het volgende doel van deze tocht. Een desolaat stukje, zeker op weekends en feestdagen wanneer de havanactiviteiten op laag pitje staan. Aanvankelijk kan ik met behulp van de nog steeds sterke wind flinke snelheid halen, maar naar Kallo toe is het net het omgekeerde. 
In de Kallosluis wacht een schip op versassing. Je moet hier links nemen langs de sluis en op het einde rechts naar Kallo. Het kerkje doet een beetje aan dat van Doel denken.

 
Wachten op versassing.Wachten op versassing.Doel of Kallo?
 

           Van zodra Kallo achter je ligt kom je in het groen terecht. Weilanden afgeboord met struweel, wie had dat durven denken na de haven te hebben doorkruist? 
Nog een schitterend plekje is de "Defensieve Dijk en half maan". De dijk die werd gebouwd als onderdeel van de verdedigingsgordel om Antwerpen. Uitleg ter plaatse op paneel.

 
Terug in de natuur.Tekst en uitleg.Defensieve Dijk
 

           Beveren is gauw doorkruist en dan mag je een eindje langs de N49 die Knokke met Antwerpen verbindt fietsen. Op een afgescheiden fietspad weliswaar. Dan linksaf door het St Annabos. Via een stukje Scheldedijk bereik je de Linkeroever. Spijtig dat je de Schelde niet kunt blijven volgen. Het jachthaventje van St Anna biedt een knap panorama op Antwerpen. Op de boeienweide staan verschillende soorten boeien opgesteld als speeltuig voor het jonge volkje. Een didactische zuil leert je een en ander over hoe boeien zeelui de weg wijzen. Knap gemaakt.

 
St Annabos.Scheldedijk.Jachthaventje St AnnaBoeienweide
 

           Dan komt de ingang van de St Annavoetgangerstunnel in zicht. Onder de Schelde door bereik je zo de Scheldekaaien bij het Steen, het beginpunt van deze boeiende tocht.

 
Antwerpen.Door de tunnel.Beetje uitlegRoltrap
 

Tot slot kun je hier een powerpoint over Doel (4mb) bekijken.