Met zicht op de Westerschelde

  De Westerschelde is de laatste echte riviermonding die na het Deltaplan in Zuid-Nederland is overgebleven. Van het bochtige, meer dan tachtig kilometer lange traject tot de haven van Antwerpen staat 23km op het menu. In het binnenland fiets je dan weer over land dat eeuwen geleden gewonnen werd op de zee. Eens te meer bevestigt Zeeuws Vlaanderen dat ze een prachtige streek is om een fietstochtje te komen maken.

          Maar daar ben ik nog niet aan toe Met de trein naar St Niklaas. De witte zendmast die bij het binnenrijden van St Niklaas aan de linkerzijde opdoemt is het feitelijke begin. Daartoe neem je in het station de uitgang naar de Noorderlaan. Daar linksaf en een paar pedaaltrappen verder bij de fietswegwijzer "Hulst": rechtsaf. 
Dit is de voormalige spoorlijn Mechelen-Terneuzen. Op 26 augustus 1871 in gebruik genomen en 1952 reed de laatste reizigerstrein. Het goederenvervoer kapte ermee in 1968. Nu in gebruik als fiets- en wandelpad en 14km lang.

 
14km fietsplezier.
 

           Druk fietsverkeer hier, ik kruis de ene fietser na de andere. Van zodra St Niklaas achter me ligt vertoef ik middenin het groen en de stilte. Het bos aan je linkerzijde, nadat je de expressweg Knokke-Antwerpen bent onderdoor gereden is hetStropersbos. Dit is een natuurgebied van zo'n 250 ha met zowel naald- en loofbomen als akkers en schrale gronden. Momenteel is er wel een natuurinrichtsproject in uitvoering dat het bos nog aantrekkelijker zal maken.

 
Fietsverkeer.
 

           Tijdens het opbreken van de sporen heeft men niet de ganse lijn kaalgeplukt zo te zien. Bij het station van De Klinge is een stuk zijspoor blijven liggen, een stootband en zo nog een en ander. Goed zo!

 
Spoormateriaal.Spoormateriaal.Spoormateriaal.Spoormateriaal.Spoormateriaal.Spoormateriaal.
 

           Na De Klinge wordt het asfalt vervangen door het halfopen ternair zand. Talrijke LF routes passeren hier. 
Ondertussen ben ik ongemerkt de grens overgestoken en fiets ik nu op zandpaden door het bos van De Clinge. De herfst heeft het bos prachtig gekleurd.
LF routes.Herfst.
 

           Plots sta ik bij de invalsweg naar het vestingstadje Hulst. Dit is de meest Vlaamse stad van Nederland. Hier is nogal wat te zien en te beleven.
Hulst.
 

           De 3,5km lange omwallingen aangelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog, de Willibrordusbasiliek uit de 13e eeuw met de controversiële betonnen spits, stadsmolen uit 1792, het Museum de Vier Ambachten, de stadspoorten en natuurlijk Reynaert de sluwe vos.
Hulst.Hulst.Hulst.Hulst.
 

           Een kunstwerk bij de Gentse poort wanneer je Hulst binnenrijdt (info ter plaatse) en een tafereel bij de basiliek, Reynaert is nog niet vergeten.
De markt.Reynaert de vos.Info ter plaatse.
 

           Twee lig-driewielers nabij de noordelijke Dobbel of dubbele poort trekken mijn aandacht. Een kijkje leert me dat ze technisch gezien formidabel gemaakt zijn.
Lig-driewieler.Knappe techniek.
 

           Van zodra je het gezellige vestingstadje achter je hebt gelaten fiets je in alle rust en stilte over eeuwenoude dijken. Daartussen ligt land, eeuwen geleden gewonnen op de zee of moet ik hier Schelde zeggen? Hoe het ook moge zijn: het is prachtig fietsen hier. Het "Groot Eiland" dat je wat verder aan je linkerkant ziet is wel een héél bijzonder natuurgebied. De natuur kon hier immers eeuwenlang haar eigen willetje doen.
Zeeuws landschap.Groot Eiland.
 

           Ook hier heeft men de knooppunten ontdekt. Perfecte bewegwijzering maakt "navigeren" wel heel eenvoudig. Hier en daar werden onlangs overzichtsborden geplaatst zoals hier te Vogelwaarde. De naam Vogelwaarde is afkomstig van de uiterwaarden van de oude zeegeul De Vogel. Deze vormt tegenwoordig, nabij Hengstdijk, de kreek "De Vogel". De naam werd in 1936 gegeven aan de nieuwe gemeente die ontstond door de samenvoeging van de gemeenten Boschkapelle, Hengstdijk, Ossenisse en Stoppeldijk. 
Let eens op het feit dat het kleine dorp twee kerken rijk is. Omdat het wordt gevormd door 2 voormalige dorpen, vindt men er 2 RK kerken. Enerzijds de "Heilige Petrus & Heilige Paulus" en anderzijds de Enerzijds de "Heilige Gerulphus". 
 
Overzichtsbord.De Vogel.
 

           Nog voor Hengstdijk, linksaf. Een kraampje waar aardappelen en uien worden verkocht en waar betaling geschiedt door geld in de gleuf van een geldkoffertje te steken getuigt van vertrouwen in de medemens. Langs een enorme (linde?) boom met picknickbank. Een mooie plaats zoveel is zeker maar ik heb mijn zinnen op wat anders gezet.

 
Vertrouwen.Lindeboom?
 

           De snelheidsbeperking bij het buurtschap Oude Stoof kan ik zeker niet overschrijden, de wind komt schuin tegen. De windmolens in de verte bevestigen dit alleen maar. De enorme velden zijn omgeploegd, de winter kan zijn intrede doen.

 
snelheidsbeperking.Enorme vergezichten.
 

           De Scheldedijk komt dichterbij. Bij knooppunt10 is het zover, de dijk over en voila de Westerschelde ligt aan mijn voeten! Bovenop de dijk is een picknickplaats voorzien, dit was wat ik in gedachten had. De wind moet ik er maar bijnemen. Het fantastische Scheldzicht maakt veel goed. Vooral omdat het kraakhelder weer is! De Westerschelde is de monding van de Schelde. Het gedeelte vanaf de Belgisch-Nederlandse grens tot aan de Noordzee is de Westerschelde, vanaf de Belgisch-Nederlandse grens tot aan Gent is de naam Zeeschelde.

 
Knappe picknickplaats.
 

           Zijn we hier op de Wadden? Je zou het haast blind gaan geloven. Want het is eb en er bevinden zich personen op de drooggevallen Scheldeoevers, hier Hellegatschorren genoemd. Precies of zijn aan het wadlopen.

 
Voila de Westerschelde.Wadlopen?
 

           Wat meer is, je kunt al fietsend van dit wondermooie panorama blijven genieten. Er loopt een onberispelijk fietspad buitendijks. 
Om dit fietsfeest kompleet te maken heb ik nu volle wind mee. Leuk meegenomen. Wat zeker ook leuk is meegenomen is dat alle scheepvaart hier zeer dicht langs de linkeroever moet varen. je ziet die oceaanreuzen (en kleiner grut) dus van héél dichtbij. Of om het in scheepsjargon te vertellen: de vaargeul is hier smal, erg smal. En omdat er iets van een scheepsspotter schuilt in mij kan ik dat scheepvaartverkeer zeker waarderen.

 
Onberispelijk fietspad.Buitendijks.En erachter.
 

           Dat de vaargeul hier erg smal is komt doordat pal in het midden van de Schelde zandbanken liggen. En die bij ebdroog vallen. Hier worden ze ook wel "platen" genoemd. In volgorde volgens de richting dat je hier uitgaat zijn dat: 
Rug van Baarland, Platen van Ossenisse, Molen- en Brouwerplaat. Helemaal aan de andere kant bevindt zich de Plaat van Valkenisse. 
Op deze schuine dijk voel ik mij een beetje zoals een pistier. Of het Kuipke in open lucht!

 
Kuipke in open lucht?Westerschelde.Oceaanreus.Droogvallende platen en oevers.
 

           Bovenop de dijk zijn op regelmatige afstand paaltjes aangebracht die de afstand weergeven. Helaas, driemaal helaas het fietsroutenetwerk doet je de dijk verlaten niettegenstaande het pad buiten de dijk gewoon verder loopt. Tja niets aan te doen, nog een laatste blik.. Bovenop de dijk is ook hier een picknickplaats. Een koppel dat net als ik daarstraks hier hunbokes oppeuzelt weten me te vertellen dat je gerust kunt doorfietsen. 
Ze zijn op pad met Dahon-vouwfietsen. Omdat zo'n ding me wel weet te bekoren wil ik wel een en ander daarover weten. De eigenaars zijn er razend enthousiast over. Niet geschikt om mee te toeren? Wel zij leggen er ongev 60km mee af, dus dat kan tellen.

 
60km daags met Dahon.Terug buitendijks.
 

           Net vóór de oude veerhaven van Perkpolder is er een klein strandje te merken. Niet helemaal zonder risico om hier te komen zonnen als we het waarschuwingsbord mogen geloven.

 
Scheepvaart dichtbij.Niet zonder gevaar.
 

           De Westerscheldetunnel betekende in 2003 het einde van de veerdiensten van de Provinciale Stoombootdiensten in Zeeland (PSD) die vaarden tussen Breskens en Vlissingen of zoals hier tussen Perkpolder en Kruiningen. De oude veerhaven wordt afgebroken en er komt een jachthaven in de plaats. De immense parking is zo leeg als wat. De viervaksbaan hiernaartoe, wel daar rijdt niets meer over. Er is een seizoensdienst voor fietsers en voetgangers. Van de vroegere drukte schiet niets meer over.

 
Seizoensdienst.Oude veerhaven.Geen drukte meer.
 

           De bordjes laten je een grote bocht maken onder het viaduct. De Scheldedijk laten ze ook links liggen. Ik verkies om linksaf te slaan en een eindje verder kan ik terug van weidse Scheldezichten genieten. Verkeerd rijden kan niet want hoe dan ook kom je in Walsoorden terecht. De bijgevoegde kaartjes spreken voor zich. 
Op de dijk bij Walsoorden krijg je terug een weergaloos Scheldepanorama voorgeschoteld. Let eens op de groene en de wat verder op de Schelde gelegen rode boei. Daartussen geschiedt het scheepvaartverkeer. Nogal smal uitgevallen niet?

 
Zeeuwse bouwstijl. smalle vaargeul.Continu scheepvaart.
 

           De uitstulping van de dijk is voorzien van zitbanken en nodigt uit tot plaatsnemen. Een containerschip komt regelrecht op me af zou je haast zeggen. maar het gevaarte volgt netjes de loop van de vaargeul en vaart tussen de rode en groene boei. 

Een beetje scheepvaartreglement: rood en groen is niet zomaar willekeurig gekozen; De groene boei komt overeen met de stuurboordzijde van het schip. En laat het net aan deze zijde zijn dat het schip een groen licht voert. Omgekeerd: de rode boei komt overeen met het rood licht dat het schip aan bakboord voert. Maw: de boeien liggen in de vaarrichting naar de haven. 
Schepen die terug het ruime sop kiezen (van de haven weg) varen met hun groene licht op de rode boei en omgekeerd.

 
Komt recht op me af!Volgt netjes de vaargeul.Tussen rode en groene boei.
 

           Walsoorden is een bed & breakfast rijk. De Bloemfabriek beneden de dijk, met eetzaal die ernet boven uitkijkt.Ontbijten met Scheldezicht!

 
Komt recht op me af!Volgt netjes de vaargeul.
 

           Hoe een dijk is opgebouwd kun je te weten komen aan de hand van een didactisch paneel en opengelaten dijkbebouwing.

 
b&b met ScheldezichtDe bloemfabriek.
 

           Als je even van de knooppunten afwijkt kom je via een kasseiweg bij het ietwat rommelige getijdehaventje van Walsoorden. Bij eb valt het droog. Hier zijn nog enkele scheepswerven actief. Een vaartuig dat een beetje verf wel, zou weten te appreciëren doet me wat een lichtschip denken gelet op de opening van een paraplu anker in de boeg. Heeft dit schip ooit dienst gedaan als lichtschip? Ik heb het niet kunnen achterhalen.

 
Getijdehaventje van WalsoordenEx-lichtschip?Beetje rommelig.
 

           Duty calls terug het fietszadel in want deze tocht zit er bijlange nog niet op. Ik wil absoluut tegen de wil van de bordjes in buitendijks blijven rijden. Maar een beetje verder bij een rechterbocht maken verstevigingswerken definitief een einde aan het feest! Gelukkig is hier een trap die me zonder kleerscheuren over de dijk brengt. Veel verder kun je toch niet want je bevindt je hier vlakbij het haventje van Paal en het verdronken land van Saeftinghe
net buiten WalsoordenScheldelicht.Gedaan met buitendijks te fietsen.
 

           Voor het eerst fiets ik nu binnen de dijk. Nu pas valt het op hoe hoog die wel is. Of ligt het land erachter zeer laag? Zeespiegelverhoging waar dezer dagen zoveel over te horen valt zou hier een regelrechte ramp zijn. De huisjes rechts is Paal. Een leuke plaats om een koffiestop te houden is de cafetaria van het getijdehaventje van Paal. Ook dit valt droog bij eb.

 
Drooggevallen haven bij eb.
 

           Wat verder kom ik bij het Bezoekerscentrum Saeftinghe. Al wat je wil weten: zie link.

 
Gans het jaar open.Leerzaam en interessant.
 

           Maar wat is het Verdronken Land van Saeftinghe eigenlijk? Het is een uitgestrekt schorgebied in de Westerschelde, hemelsbreed zo'n 50 kilometer van de monding. De Westerschelde is een menggebied van zeewater en rivierwater; het water dat met vloed de schorgeulen binnenstroomt is dus brak.
Verdronken Land.
 

           Er lagen vier dorpjes, namelijk Saeftinghe, Namen, Sint-Laureins en Casuwele en enkele gehuchten zoals Auwersluis. De Allerheiligenvloed in 1570 zette het gebied bijna volledig onder water. Vier jaar later reikte het "Verdronken Land" tot Verrebroek en Kallo (België). Alleen Saeftinghe en nog enkele andere stukken bleven boven water; zo ook de toren van Namen. De klokken werden uit de toren gehaald en opnieuw opgehangen in het nabijgelegen dorpje Graauw. Soms gunt de Schelde ons nog een blik op de restanten van de verdwenen dorpen. 
En dan is er de legende van Saeftinge nog! De kerktorens bleven nog enige tijd boven het water uitsteken, totdat ook zij onder de modder verdwenen. Maar soms kan men de klokken nog horen luiden. Ik heb niks gehoord, wellicht door het gejoel van kinderen die hier op schoolreis waren?
Kerkklok gehoord?
 

           De Schelde die deze tocht zo bijzonder maakt, zeg ik hier definitief adieu. Terug richting Hulst. Achter de Scheldedijk zat ik beschut voor de stevige wind. Maar nu heb ik die zelfde wind pal tegen. Gelukkig heb ik nog een"cartouche" in de benen. Links in de verte zijn de twee koeltorens van Doel mooi afgetekend. Ze heersen over de omgeving, van heel ver zichtbaar. Het Zeeuwse landschap blijft mij evenwel bekoren.

 
Heersen over de omgeving.Zeeuwse schuur zonder strooien dak.Zeeuws landschap.Zeeuws landschap.
 

           Bij knooppunt 63 is een kleine richtlijn wel op zijn plaats. Nl: indien je deze tocht zou rijden na een periode van zeer veel regen ga dan richting: 61-50. Na het lezen van wat nu volgt ga je begrijpen waarom. (zie kaartjes) Tenzij je met de mountainbike op pad bent en enig ploeterwerk weet te waarderen! 
Zandberg is genoemd naar het naburige fort. Het is vanaf deze plaats dat je het supervlakke asfalt inruilt voor onverhard. Ongeveer 6km zandpaden en aardewegen staan op het menu. Aanvankelijk een kaarecht pad, omzoomd door hoge populieren. (spoorwegbedding?)
Ex-spoorwegbedding?
 

           Maar dit blijft niet duren. Wat volgt is een pad dat steil op- en neer golft. Dit blijkt een aarden versterking te zijn. De driehoekige ravelijnen zijn nog goed te herkennen en wat meer is als je hierover fietst blijf je van de steile golvingen gespaard. Een grijze blok arduin is bij nadere inspectie een grenssteen van Hulst.

 
Superprestige.Grenssteen.
 

           Na dit Superprestige-parcours ben ik maar al te blij terug het vlakke asfalt van het fietspad langs de invalsweg naar Hulst op mijn weg te vinden. 

Het gezellige Hulst doe je voor de tweede keer aan. Nog de oude spoorbedding opzoeken die je terug naar Sint Niklaas voert en de tocht zit erop.