De Scheldemonding

     Langs en op dijken, polders, schelpenpaadjes bovenop de duinen en het scheepvaartverkeer langs de Schelde al fietsend gadeslaan. Kortom Zeeuws-Vlaanderen op zijn best. Deze tocht boeit van begin tot einde.

          Starten kan aan knooppunt 29 van de fietsroutekaart Brugs Ommeland Noord of De Kust vlakbij de parking van het Zwin. Openbaar vervoer: het NMBS-station van Knokke en de gelijknamige tramhalte liggen op 7km van de startplaats. 
Het schelpenpad langs de Internationale Dijk is alvast een veelbelovende start. Die dwarst de Zwingeul en zo is dit de laatste inpoldering (Willem-Leopoldpolder) van wat ooit een machtige zeearm was. Op het einde kun je die via een trap opklimmen en boven wacht je een weergaloos uitzicht op het Zwin. 
Bij restaurant "De Witte koksmuts" ga je links, wat verder steek je via een houten bruggetje het Uitwateringskanaal over. Het kanaal loost het overtollige polderwater in zee te Cadzand Bad.

 
Schelpenpad langs de Internationale Dijk.Zicht op het Zwin.Fietsbrug.
 

           Langs dit kanaal fiets je over een knisperent schelpenpaadje naar Retranchement. De verdedigingswallen zien eruit of ze pas zijn aangelegd. Bovenop de wallen heb je een prachtig zicht op het kleine dorp. Het marktpleintje is een muziekkiosk rijk en wat verder kun je een houten standerdmolen bekijken. 
Niettegenstaande de rit pas is begonnen gaan de remmen dicht om dit allemaal eens nader te bekijken.

 
Kustfietspad.Retranchement.Retranchement.Retranchement.
 

           Wat verder in Terhofstede kun je alweer halt houden om de rasechte Zeeuwse schuur met strodak en al van het Vlierhof te bekijken. Uitleg terplaatse op infopaneel.

 
Zeeuwse schuur.Info ter plaatse.
 

           Via de Sluissedijk rijd je verder richting Zuidzande, maar het dorp doe je niet aan. Rechtsaf via het Pompedijkje, Loodijk en Austerlitzdijk fiets je naar Oostburg. 
Goedkope en leuke kampeerplaatsen zijn de zgn minicampings of kamperen bij de boer. De Paerewei (paardewei) is daar een mooi voorbeeld van. De hoge bomenrij langs de golf & countryclub "De Brugse Vaart" schermt me af van de stevige noordenwind. Je fietst bovenop de dijken, prima om over het landschap te kijken. In dit open landschap kent de wind echter geen genade, zonder belemmeringen heeft hij goed vat op de fietser die hem trotseert. 
"Hoe sterk is de eenzame fietser die kromgebogen over zijn stuur tegen de wind..."

 
De wind en de fietser...Mini camping.
 

           Nog maar eens de remmen dicht want Oostburg lonkt uitnodigend. Het stadje doet ietwat modern aan. Het is in de loop der tijden meermaals ten prooi gevallen aan oorlogsgeweld. De laatste keer tijdens de Tweede Wereldoorlog. Winkelwandelstraat, gezellig marktplein altijd goed om even te verpozen na het labeur tegen de wind. 
Net buiten Oostburg bevind je zich middenin natuurgebied Het Groote Gat. Het is een langgerekte kreek, omzoomd door drassige graslanden. Deze kreek is een restant van de zogenaamde Brugsche vaart, een waterloop die, naar wordt aangenomen, gegraven is in het begin van de zeventiende eeuw om de verzanding van het Zwin tegen te gaan. 
Met weinig resultaat overigens.

 
Oostburg.Groote Gat.
 

           Een lange dreef naar een hoeve met aan weerszijden een bomenrij is wel een fotooke waard. Dorpen of de stadjes krijg je pas te zien wanneer je er werkelijk bent want ze zijn steeds omringd door bomen en groen. Zo ook IJzendijke
Het verkreeg in 1127 stadsrechten. Klein stadje, grootse geschiedenis. Het is er rustig en stil, een bank aan de restanten van de walgracht bij het binnenkomen van het stadje lijkt een uiterst geschikte picknickplaats. 
Op maandag fietsen heeft het nadeel dat nogal wat places of interest gesloten zijn. Ook het Het Bolwerk met informatie over IJzendijke en omgeving is gesloten. Bezoek zal dus voor een ander keer zijn.

 
Mooie dreef.Gesloten op maandag!IJzendijke.IJzendijke.
 

           Aan de muur van Het Bolwerk is een ANWB rijwielhulpkist aangebracht. Sleutel verkrijgbaar bij de receptie van Het Bolwerk. Behalve als je pech hebt op maandag.

 
Sympatiek.
 

           Ik ben dringend aan koffie toe maar alles is dicht (maandag). Tot ik op de VVV en de voormalige brouwerij Cadsandra stoot. Naast de brouwerij is een nog actieve smederij. En niet te geloven: open op maandag. De kelder is omgetoverd tot een gezellige cafetaria met fraai interieur. De VVV is een zgn. folderpost, light uitvoering van een "echte " VVV. 
De vriendelijke vrouw babbelt honderduit over koetjes en kalfjes. Het interieur is een streling voor het oog. Je kan hier ook je eigen feest organiseren.

 
Interessante koffiestop.Pompen maar.
 

           De tijd is op deze plaats een beetje blijven stilstaan. Op een fietstocht daarentegen staat de tijd verre van stil. Vooruit met de geit want we zijn er nog lang niet. Het Zeeuwse landschap blijft op zijn mooist. Zoals eerder vermeld rij je hoofdzakelijk op eeuwenouwde dijken. Eeuwenoud? Ja want elke meter grond werd gewonnen op de zee.

 
Zeeuws landschap.Zeeuws landschap.
 

           Dat de Schelde nadert leid ik af uit de wind die nog een tandje bijsteekt. Eerst nog naar Hoofdplaat het laatste dorp vooraleer je de Schelde te zien krijgt. Met zijn 230 jaar is dit het jongste dorp van Zeeuws-Vlaanderen. De Hervormde kerk uit 1783 staat in de steigers. Daar lees je op een infopaneel over het ontstaan van het dorp.

 
Tekst en uitleg.Hervormde kerk.
 

           Zie je het zitten om een mooie tracé langs de Schelde te fietsen? Dan moet je wel het fietsroutenetwerk verlaten. 
Geen paniek, het is zo simpel als wat. Waar het bord dat je naar knooppunt 24 links doet afslaan, dus bij het binnenrijden van Hoofdplaat ga je RECHTDOOR. Je passeert de Hervormde kerk en de Scheldedijk ligt recht voor je. 
Hoe meer ik deze nader, hoe minder vat de wind op me heeft en tot slot is het daar aangenaam windstil. Er is een picobello fietspad waar het routenetwerk ook gebruik van maakt wat verderop.

 
Picobello fietspad.
 

           Bij de dijk linksaf en wat verder scherp rechts en opklimmen, zet je schrap want het is een flinke helling. 
Maar boven heb je een fenomenaal uitzicht op de Schelde en het drukke scheepvaartverkeer. Vlissingen en de industrie is goed te zien. Een paar infopanelen geven uitleg over al dit fraais.

 
Infopaneel.De Schelde.
 

           Aan de andere kant biedt de dijk je een mooi uitzicht over Hoofdplaat waar je net bent doorgereden. Ook hier werd aan duidelijke informatie voor de bezoeker gedacht. Er is een knappe steiger die je nog dichter bij de Schelde brengt.

 
Knappe steiger.Infopaneel.Hoofdplaat.Duidelijke informatie.
 

           Je bevindt je nu bovenop de hoge dijk. Je mag nu gaan dalen tot bij het Scheldewater. Dit pad zul je nu niet meer verlaten tot Breskens. Bewegwijzering is er niet en ook niet nodig. Ik zie niet in hoe je hier kan misrijden!

 
Eindeloos.Langs de Schelde.
 

           Het Voorland Nummer Een vraagt wat uitleg. Het is een buitendijks gelegen gebied dat in 1994 heringericht is voor natuurontwikkeling. Het ontstond na de Deltawerken. De nieuwe dijk kwam op de plaats van de oude inlaagdijk. De oude zeedijk waar je nu op fietst dient nu als onderhoudspad. Het gebied links van je is nu broedgebied voor tal van vogels. Je mag er niet in. 
Ook hier: tekst en uitleg in overvloed.

 
Voorland Nummer Een.Voorland Nummer Een.
 

           Waarom men bij het uittekenen van het fietsroutenetwerk aan dit moois is voorbijgegaan is voor mij een raadsel. Bij storm is deze plaats te mijden, misschien daarom? In elk geval vandaag is er geen storm en het is buitengewoon prettig om hier te fietsen. En de stevige wind vandaarnet? Wel die blaast nu netjes in het voordeel! 
Bij Nummer Een draait het pad naar links en je komt nu rakelings langs het water. Het asfalt is nu van iets mindere kwaliteit maar dat deert niet. Nogal wat andere fietsers denken er blijkbaar ook zo over, ik kom er regelmatig tegen.

 
Weet dit ook te waarderen.Rakelings langs het water.
 

           Wanneer je een uitwateringskanaal bent gepasseerd is Breskens ("Bresjes") niet veraf meer. De bewoners worden 'Bressiaonders' genoemd. Je blijft het pad gewoon volgen. Een poosje later ben je in de haven. Hier is altijd wat te zien. De tientallen vissersboten zorgen ervoor dat het dorp nooit zonder verse vis zit. Het Visserijmuseum boven de vismijn is een aanrader om te bezoeken. In 2008 zullen de visserijfeesten plaatsvinden op 9 en 10 augustus. 
Je rijdt rakelings langs scheepswerven waar een drukke bedrijvigheid heerst. Flink uit de kluiten gewassen visserschepen liggen aangemeerd in de vissershaven. Op een kleiner exemplaar de "HAIO" kunnen de liefhebbers versgerookte vis aanschaffen. Rond de vismijn werd alles smaakvol heraangelegd. Gedurende de Tweede Wereldoorlog worden in en rond het dorp door de Duitsers talloze bunkers en forten gebouwd, als onderdeel van de Atlantikwall.

 
Fraaie heraanleg.Vers gerookte vis te koop.Klaar om terug het water in te gaan.Haven.
 

           Thv het bedrijf "Standfast" neem je de weg die omhoog gaat. Of eenvoudiger gezegd: splitsing links nemen. Aan het einde, scherp rechts. Je kunt niet missen. Het fietsroutenetwerk is er weer! Je belandt in het stadje waar momenteel serieuze werkzaamheden aan de gang zijn. Wegen heraanleggen en pal in het centrum wordt een winkelcentrum gebouwd. Tijd om af te stappen voor een pauze. Keus in overvloed met overal terrasjes en zelfs twee fietswinkels. 
De bordjes gidsen je uit Breskens. Net buiten het dorp kun je op een uitkijkplatform dat te bereiken is via een enorme trap een blik werpen op de Scheldemonding.

 
Enorme trap.Scheldemonding.
 

           Een paar pedaaltrappen verder kom je bij de terminal van de overzet naar Vlissingen. Ten tijde van de Provinciale Stoombootdiensten heerste hier een gezellige drukte. Nu ligt de oude aanlegplaats er verlaten bij. De auto veerbindingen over de Westerschelde zijn vanaf vrijdag 14 maart 2003 vervallen. 
Een afgesloten tijdperk, door de komst van de Westerscheldetunnel.

 
Afgesloten tijdperk.Terminal.Nieuwe tijden.
 

           Na deze mijmeringen terug verder. Via een schelpenpad vervolg je de tocht. Wat een uitzicht! De lichte nevel ontneemt me een helder zicht. Zin om de route te rijden, wel ik wens je van harte kraakhelder weer toe!

 
Vlissingen in de nevel.Wat een uitzicht!
 

           Het routenetwerk gidst je naar de Panoramaweg, een prachtige plaats om uit te kijken naar de Scheldemonding. Supertankers, containerschepen en mega- cruiseschepen tot lichters en aken, verkeer uit alle windrichtingen. Vlissingen ligt hier net aan de overkant. De zwart-wit gestreepte vuurtoren nodigt van harte uit nog maar eens de remmen dicht te knijpen. 
Hij is gebouwd in 1866-1867, met een hoogte van 28,4 meter en vijf verdiepingen. 
Wat verder staat een eenvoudig monument "de werkende mens" dat de Deltawerken herdenkt.

 
Heerlijke stopplaats.Herdenkt de Deltawerken.
 

           Opnieuw sta je voor de hartverscheurende keuze: fietsroutenetwerk of schelpenpad? Wat uitleg: het fietsroutenetwerk voert je langs een tweevaks fietspad beneden aan de landzijde van de duinen. 
Het schelpenpad neemt je mee bovenop de duinen. Waarbij de fietser aan de rechterkant van eindeloos zeezicht kan genieten, en links op de polders die gewonnen werden op de zee. 
Verkeerd rijden is ook hier onmogelijk. Op zomerse dagen kan het fietspad beneden wellicht rustiger uitvallen en je kunt er vlotter rijden dan op het schelpenpad.

 
Een laatste blik.Fietsroutenetwerk of...Schelpenpad?
 

           Het gaat toch vlotter dan ik dacht, welicht door de stevige wind die nu mijn bondgenoot is. En ja, aan de zeezijde kun je al eens een medemens in adamskostuum ontwaren want hier is een naaktstrand. 
Mooie liedjes blijven niet duren en net voor de Zwarte Polder is het gedaan met het schelpenpad. De bordjes nemen het nu weer over. 
Het gebied is ontstaan door een dijkdoorbraak, waarbij de in 1623 aangelegde Zwarte Polder overstroomde. 
Aanvankelijk blijft het netwerk beneden aan de landzijde, maar wat verder mag je dan toch de dijk beklimmen. Hoeft het nog gezegd dat het uitzicht fenomenaal is? Ik hou het op een soort miniatuur-Zwin. Je kunt in het gebied op houten vlonders wandelen.

 
Verdronken Zwarte Polder.Verdronken Zwarte Polder.
 

           De radartoren met rode kop houdt het scheepvaartverkeer in de gaten. De zgn walradarketen. 
Je daalt af naar de landzijde van de duinen op een fietspad langs de weg naar Cadzand Bad. 
Opmerkelijk aan deze plaats is het hoge aantal uur zonneschijn per jaar, het hoogste van Nederland. De dorpskern laat je links liggen, hij staat in schril contrast met Cadzand Bad. 
Dit is de meest toeristische plaats van de regio met talrijke campings, hotels en vakantiewoningen. Met Boulevard de Wielingen als het kloppende hart. 
Cadzand was oorspronkelijk een eiland (landje van Cadzand) dat later door inpolderingen werd verbonden met het vasteland. Het gebogen verloop van de dijken wijst daar nog op. Echter, de grootste strandsensatie is: het zoeken naar eeuwenoude haaientanden. De beste vindplek is in de Zwingeul. Een standbeeld wat verder in de duinen bevestigt dit alleen maar.

 
Ooit een eiland.Haaietand.Boulevard De Wielingen Mooi of lelijk?
 

           De bordjes wijzen de weg naar het laatste stukje van de tocht. Waar je rechts moet afslaan, bemerk je wat verder hetbezoekerscentrum van Het Zwin. Daarna een klimmetje en de Zwinmonding ligt aan je voeten. Bij eb is het mogelijk om de zwingeul over te steken, omdat het water dan slechts tot de enkels komt. Bij vloed is dat niet mogelijk. Na de oversteek ben je op Belgisch grondgebied en aan knooppunt 29, het startpunt van de fietstocht.

 
Zwinmonding.