Toeren langs trage wegen

   Deze tocht komt uit het boek:"Trage Wegen" van Paul Maes. Trage wegen zijn verbindingen of paden voor niet gemotoriseerd verkeer. Dit kunnen kerkewegels of buurtwegels zijn die weer in ere werden hersteld. Of doodlopende (landbouw)wegen met elkaar verbinden dmv halfverharde paden. Met deze tocht gaan we een aantal van dergelijke wegen verkennen. Er bestaat een informatieve website waar je alles verneemt ivm trage wegen. De bordjes van het fietsroutenetwerk zullen voor 95% je gids zijn.

          Pervijze is gemakkelijk te bereiken startplaats. E40 afrit Nieuwpoort en richting Diksmuide nemen. Er is voldoende parkeermogelijkheid. Pervijze werd tijdens WOI praktisch volledig verwoest maar daar is heden ten dage niets meer van te merken. Wat je wel onmiddellijk opmerkt is dat er nogal wat doorgaand verkeer raast door het dorp. Het ligt immers op een kruispunt van drukke wegen. De roep om een ring aan te leggen wordt steeds luider, maar niet iedereen is daar even gelukkig mee. Een interessante website leert u alles over Pervijze en omgeving.

 

Fietsrektoerisme.

 

          Om te starten, je volgt richting Diksmuide langs de N35 naar knooppunt 34. Druk verkeer zal je metgezel zijn, maar voor niet meer dan 100m. Daar sla je rechtsaf en je merkt een gedenksteen: "observatiepost Pervijze". Wat verderop zie inderdaad een redelijk hoge toren gelegen op het Kastanjeplein. Het onderste deel dateert uit de Eerste Wereldoorlog. Het bovenste deel werd door de Duitsers bijgebouwd in de Tweede Wereldoorlog. De toren werd opgetrokken op de plaats waar voor de oorlog de oude pastorij stond. We kunnen er niet omheen, WOI zal hier nog regelmatig de kop opsteken. Even voorbij de toren sla je rechtsaf. Voila je mag nu van je eerste trage weg snoepen. Valt wat smalletjes uit om te kruisen of in te halen maar een mens kan niet alles tegelijk willen hebben. Je komt tot de ontdekking dat je niet naar Pisa hoeft te reizen om een scheve toren te zien. De observatietoren helt flink over naar het westen toe.

 

Observatietoren.
Gedenkssteen.
Pisa?

 

          Kriskras leidt het pad je door de velden. Die zijn omgeploegd en wat zal het volgende gewas zijn dat erop zal groeien? Deze route is op zijn mooist net voor het oogsten begint wanneer de gewassen in volle bloei staan. Nu daarentegen heb je vergezichten dat het geen naam heeft. Rij je de tocht op een mooie warme dag, voorzie een picknick, er zijn immers genoeg voorzieningen langs de route. 
Na een kort stuk asfalt steek je een kanaaltje over en daar staan twee bunkers uit WOI. Toegang mogelijk na droge periode, toen ik hier langskwam stond er 10cm water in. Niettemin heb ik toch een kijkje kunnen nemen. Nogal stevig gebouwd er zitten zelfs spoorstaven in verwerkt. Binnenin is het vrij laag. Men wou die bunkers ook weer niet te comfortabel maken.

 

Wegwijzer.
Stevig gebouwd.

 

          Voor vandaag was er windkracht 5 voorspeld. Ik stel vast dat ze de nagel op de kop hebben geslagen! Richting zuidzuidwest en dat laat zich voelen. De wind zit nu pal tegen. Dat zal straks wel even anders zijn. Via een houten, knap gemaakte fietsbrug rij je onder de spoorlijn Adinkerke-Brussel door. Er staat een bord dat fietsers moeten afstappen. Maar welke fietser doet dat? 
Het plaatsnaambord "Zoutenaaie" vertelt dat je in het kleinste dorp van ons landeke bent aangekomen. Mijn maag vertelt me dat het etenstijd is. Het bordje "open" van restaurant "Zoutenaaie" doet me de remmen dichtknijpen.

Ik raak aan de praat met de uitbater. Die vertelt me dat er momenteel nog 17 inwoners zijn te Zoutenaaie. In de gelagzaal is er ook een en ander te bekijken over het wel en wee van het dorp. Zoutenaaie moest haar zelfstandigheid prijs geven op 17 april 1971. De druk van de fusiegolf was te heftig, Zoutenaaie werd deelgemeente van Veurne met zijn oppervlakte van 207 ha., en zijn 28 inwoners, momenteel zijn dat er zeventien en 7 woonhuizen. Ik ga niet verder uitwijden over de interessante historiek van dit eigenaardige dorp, maar hier zal de geïnteresseerde bezoeker alles vinden daarover. Ter plekke kun je een infopaneel bekijken die alles over Zoutenaaie weergeeft.

Het heldere weer maakt dat de vergezichten enorm zijn. Van hieruit zijn zelfs de Westvlaamse bergen goed zichtbaar. Zoutenaaie is zelfs een telefooncel rijk. En er is het bordje dat Centrum aangeeft!

 

Infopaneel.
Gedenkmonument.
Centrum.

 

          Terug de fiets op maar toch nog wat geschiedenis om het volgende doel van de tocht beter te begrijpen. In 1204 werd de onafhankelijke parochie opgericht. Er stond een kerk die toegewijd was aan Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart, opgericht door Walther Zoutenay..Ze was 18 m lang en 6 m breed. De kerk werd verwoest tijdens de Franse Revolutie en de parochie hield op te bestaan in 1808. De bronzen klok van deze kerk hangt ter bezichtiging in de kerk te Eggewaartskapelle met ernaast een gebroken grafsteen opgegraven in 1962.

Recente landinrichting van de Vlaamse Landmaatschappij heeft de oude Kerkwegel tussen Zoutenaaie en Eggewaartskapelle in ere hersteld. Die wegel ga je nu volgen. Op te merken valt dat de bordjes een andere weg uitgaan dan dat de kaart aangeeft. Via het molenpad naar molentje Decroos. Dit molentje (het is niet zo erg groot) is een reconstructie van het exemplaar uit 1905. Toen gebouwd door Kamiel Decroos, de molenaarszoon uit de Plaatsmolen te Oostvleteren, die in 1903 op deze boerderij was komen wonen. Wat verderop langs deze heerlijke trage weg prijkt een kapelletje uit 1774. Trouwens voor liefhebbers van dergelijke kapelletjes is er genoeg te beleven langs de route. Wat mij bezighoudt is het verhaal dat erachter steekt. Meestal opgericht uit dankbaarheid voor een of ander voorval of als herdenking.

 

Molentje Decroos.
Eggewaartskapelle.
Kapelletje.

 

          Ondertussen ben je te Eggewaartskapelle. Ik zou graag dat klokje uit Zoutenaaie zien, dus stap ik de kerk binnen. De kerk dateert uit 1873. Ha de deur is open en ik kan binnen. Het is opmerkelijk helder in de kerk. Inderdaad het klokje hangt er. In een glazen schrijn ligt H.Philomenia. Zij wordt aangeroepen ter bestrijding van zenuwziekten. Reken maar dat het brave mens in deze jachtige tijden werk in overvloed heeft.

 

Klokje ven Zoutenaaie.
H.Philomenia.

 

          En nu verder naar Steenkerke toe. Ondertussen geven de bordjes terug de weg aan zoals op de kaart. Geen trage weg maar een doodgewoon openbaar exemplaar. Weinig of geen verkeer. Te Steenkerke even het netwerk verlaten. Wanneer je de Steengracht bent overgestoken: linksaf. Op de hoek staat café De Zwaan. Kijk uit je doppen want wat verderop na de laatste huizen moet je rechtsaf. Reden van dit ommetje is het "Titanenpad". Het Titanenpad werd aangelegd in het kader van de ruilverkaveling in 1998. Er bevinden zich enkele werken van Willem Vermandere in witte Bourgondische steen. Dit pad kun je beschouwen als de ring rond Steenkerke voor niet gemotoriseerde weggebruikers. 
Ik sla wel even rechtsaf om het Belgisch soldatenkerkhof uit WOI te bekijken. De kerk is zeker ook het bekijken meer dan waard.

 

Titanenpad.
Steenkerke.

 

          Steenkerke bezit een mooi kerkje gewijd aan Sint-Laurentius. Het kerkje bezit nog deels Romaanse gedeelten en spiegelt zich in de Steengracht. Links van de ingang bevindt zich een roepsteen met afdakje. Hier vonden ooit de bekendmakingen aan het publiek plaats. Op het eerdere vermelde oorlogskerkhof lag Joe English voor hij werd bijgezet in de crypte van de IJzertoren. In het grote huis rechtover de kerk woont Willem Vermandere, kunstenaar, zanger.

 

Kerkhof.
Roepsteen.

 

          Terug naar het Titanenpad. Weer langs plekjes waar je tot voor kort niet bij kon. Via een nieuwe houten brug steek je de Steengracht over en op naar Avekapelle! 
Avekapelle is na de eerste Wereldoorlog volledig heropgebouwd . Net zoals te Steenkerke is hier een roepsteen rechts van de ingang. Op het kerkhof naast het mooie bakstenen kerkje staat een wilg die bijeengehouden wordt door plastieken band, de takken ondersteund door staven. Waarom al die moeite, tot ik aan de achterzijde het overbekende schildje van beschermd monument opmerk. Wat verder passeer je de oude Zeedijkmolen. Logische naam als je weet dat de Roesdammestraat waar je nu op rijdt het tracé van een vroegere Zeedijk is. In lang vervlogen tijden kon je pootje baden aan de linkerkant van de weg. Linksaf en terug genieten van de rust langs een trage weg. Je komt uit op de Molenhuisbrug, hier moet je even van de fiets, en via een trap de drukke baan oversteken. Aan de overzijde terug een pad van ternair zand van twee meter breed. Ronduit schitterend zoals je nu door de velden rijdt. De vroegere kerkwegel werd verbreed door een strook van de akker rechts van je af te nemen.

 

Avekapelle.
Kerkje Avekapelle.
Beschermd monument.

 

          Booitshoeke wenkt. Veel meer dan een paar huizen bij een eenzaam kerkje is het niet maar het mag er zeker zijn. Het bestaat al sinds 1135.

Booitshoeke.

 

          De stevige wind helpt nu een handje mee. Het asfalt verdwijnt heel snel vanonder de fietswielen. Via de Pervijzestraat passeren we de Proostdijkvaart, in de middeleeuwen een belangrijke transportweg. Dan kom je nogmaals de Oude Aa-vaart tegen. De N35 oversteken, wat verder de Frontzate en voor ik het weet sta ik bij de IJzer.

 

De IJzer.
De IJzer.

 

          Voor een kort stukje weliswaar want de route voert je naar rechts richting Stuivekenskerke. Ook volledig verwoest tijdens WOI. Twee bronzen gedenkplaten bij de kerk herdenken de bloedige slag bij Tervaetebrug hier vlakbij, waarbij 1200 soldaten sneuvelden. Maar liefst 3 didactische panelen bij de kerkhofmuur geven tekst en uitleg over Stuivekenskerke en omgeving. De gele typische wegwijzers voor de Westhoek werden vervangen, hun voorgangers waren verroest dat het geen naam heeft. Maar die hadden oneindig meer charme! Kasteel Viconia is nu hotel, tijdens WOI een Belgische voorpost. Tussen IJzer en Viconia ligt het gelijknamige natuurreservaat. De voormalige zeven kleiputten met sterk variërende moerasflora trekken heel wat watervogels aan. Vanuit een kijkhut kun je ze bewonderen. Op te merken valt dat dankzij de ruilverkaveling nog eens 7ha aan het reservaat werd toegevoegd.

 

Gele wegwijzers.
Kasteel Viconia.
Viconia Natuurreservaat.
Stuivekenskerke.

 

          Bij de IJzer even het netwerk verlaten: rechtsaf. Bovenop de bult in het jaagpad zijn nog de sporen van de kleiwagentjes zichtbaar. Bij de gekleurde vangrails 2,5 km verder rechtsaf, er staat een bruine fietswegwijzer alsook de bordjes van het fietsroutenetwerk. Het halfverharde fietspad waar je nu op rijdt is nieuw. Je kon tot voor kort ook hier niet komen. Zigzaggend door de velden bereik je Oud-Stuivekenskerke.

Oud-Stuivekenskerke.

 

          De ruïne van de oude kerktoren, tijdens WOI Belgische uitkijkpost kun je beklimmen. Boven is een oriëntatietafel. Besef goed dat tijdens WOI het landschap rondom je onder water was gezet om de Duitse opmars een halt toe te roepen. De rood marmeren demarcatiepaal bij de toren is speciaal omdat de tekst niet werd afgekapt tijdens WOII. Een kapel met rondom zuilen die de eenheden vermelden die hier strijd leverden vervolledigen dit stemmige geheel. 
De ingang is vrij laag en een stevig hek belet je om de toren binnen te treden. Binnen vrij laag, iemand heeft een kruisje in Belgische driekleur neergelegd. Wat bloemen zijn eraan bevestigd. Ter nagedachtenis van wie?

 

Demarcatiepaal.
Kapelletje.
Zicht op stalen ros.
Voor wie?

 

          Een paar pedaaltrappen verder is er nog een archeologische site die het bekijken waard is. Met infopaneel. In de weide is nog goed zichtbaar waar ooit de bebouwing heeft gestaan. De laatste loodjes van deze tocht zijn bereikt wanneer je de Frontzate oprijdt. Een kaalgeplukte fietspaddestoel zal niemand nog de weg wijzen... Het prille begin van fietswegwijzers. Lang voor er sprake was van knooppunten.

 

Archeologie.
Tekst en uitleg.
Kaalgeplukt.

 

          De Frontzate is het laatste tracé voor je terug in Pervijze bent. Tijdens WOI stond rechts van je alles onder water. Na de grote baan te zijn overgestoken, leidt het netwerk je via een onverhard pad achter de huizen naar de dorpskom van Pervijze waar je deze route begon. Routekaartje:

Routekaart.

 

Weetjes: 
Afstand:41km 
Gebruikte kaart: Fietsroutenetwerk Westhoek Noord. 
Bewegwijzering: Fietsroutenetwerk: perfect. 
Reliëf: zo plat als het maar kan zijn. 
Veiligheid: Voor het grootste deel autovrij parcours. De fietspaden vallen hier en daar wat smal uit om te kruisen of in te halen.. 
Startplaats en einde: Pervijze dorp. 
Besluit: hier zul je zeker een leuke tocht aan hebben. En dan is er nog de rust tijdens het fietsen door de velden, langs plaatsen die vroeger onbereikbaar waren. Ideale tocht voor eigen picknick!

Knooppunten: Pervijze-34-33-17-15- Steenkerke: na oversteken van Steengracht linksaf (cafe De Zwaan) - na de laatste huizen: rechtsaf:- Titanenpad 
72-73-18-21-22-23-36-richting 37 
IJzer: rechtsaf- na 2,5km gekleurde vangrail: rechtsaf (bruine fietswegwijzer "Nieuwpoort")-5-39-38-35-Pervijze 
De afwijkingen t.o.v. het routenetwerk werd op de kaart ingetekend. 
Ter plaatse wijst het zichzelf.