Toeren langs Groene Assen

     Oude spoorwegbeddingen die nu dienst doen als recreatief fiets- en wandelpad worden in West-Vlaanderen ook wel "groene assen" genoemd. Er zijn er negen in totaal. Twee ervan de Groene 62(20km) die van Oostende naar Torhout leidt en de Frontzate(14km) tussen Nieuwpoort en Diksmuide lopen met een tussenafstand van 15km parallel aan elkaar. Dit leverde een fietstocht op van 98km praktisch volledig verkeersvrij.

          Bij een verweerd bord, wat verstopt tussen de bomen langs de Zandvoordsesteenweg, (aan de overzijde van transportbedrijf "Maenhout") situeert zich de start van de Groene 62. Een kort klimmetje brengt je naar de hoge spoorwegberm. Het begin van dit 20km lange pad is niet te fraai want je bent in de industriezone van Oostende.

 
Het begin.Eens nieuwe maken? niet zo fraai.
 

Groene'62.

           Gelukkig niet voor lang en algauw vertoef je middenin de natuur. De kleurige fietsbrug is te danken aan de heraanleg van de Gistelsesteenweg die je oversteekt. Toen men hier een vrijliggend fietspad wou aanleggen bleek de oude spoorwegbrug te smal.

 
K(l)eurige fietsbrug.Opgewaardeerde kreken.Uitkijkpunt.
 

           Oostende wil zijn krekengebied opwaarderen en de uitzicht- en rustplaats die je nadien passeert is daar het resultaat van. Je krijgt zelfs tekst en uitleg ter plaatse op infopaneel. 
Dit is volgens mij het mooiste deel van de Groene 62. Maar de rest is ook niet mis hoor! Het wegdek is hobbelig, een soort chappe denk ik. Daarna knisperen je fietsbanden op ternair zand en dit voor de rest van de route. De oude spoorwegbrug over het kanaal Nieuwpoort-Plassendaele werd vervangen door een boogvormige fietsbrug. Boogvormig wil zeggen dat je een klim te verwerken hebt. Boven heb je dan (zoals steeds) een mooi panorama over de omgeving en het kanaal.

 
Panorama.
 

           Een beetje geschiedenis. 
Halfweg de 19e eeuw legde een privé-maatschappij een enkele spoorweg aan van Oostende over Torhout en Ieper naar Armentières (Frankrijk), waar er verbinding was naar Parijs. Zo konden de Parijzenaars naar de badstad Oostende worden gebracht. De trein bracht vervoercomfort en welvaart. De vele arbeiders uit onze streek konden voortaan zonder al te veel problemen gaan werken over een groot gedeelte van Vlaanderen en zelfs als seizoenarbeiders tot in Noord-Frankrijk! Het gebruik van een eigen auto en het vervoer met de vrachtwagen brachten de trein in de verdrukking. In 1963 reed de laatste passagierstrein tussen Oostende en Torhout. In 1967, slechts vier jaar later was het de beurt aan de laatste goederentrein. In 1984-'85 werden de sporen en dwarsliggers definitief opgebroken. 
De gewezen spoorwegbedding is over een lengte van 22 kilometer omgevormd tot een wandel- en fietspad.

 
Groene'62.
 

           Van het station van Snaaskerke is niets meer terug te vinden, tenzij een geboortebos. Regelmatig tref je nog oude stationnetjes aan zoals dit exemplaar even buiten Snaaskerke.

 
Oud stationnetjeOud stationnetje
 

           
Te Gistel werd een park en het stadhuis gebouwd op de plaats van het station. Het park is opgefleurd met kunstwerken. Twee ervan bestaan uit fietsonderdelen. Bij de recente heraanleg van het centrum werden spoorwegbarelen terug geplaatst. Helaas gaan ze niet naar beneden voor fietsers! Gistel is vooral bekend door zijn Flandriens: voormalig wielrenner Johan Museeuw, winnaar van onder andere de Ronde van Vlaanderen, en Sylvère Maes, winnaar van onder andere de Ronde van Frankrijk in 1936 en 1939.

 
Slagbomen blijven openstaan!Fietsonderdelen
 

           Voorbij Gistel breekt het landschap open. Mooie vergezichten aan weerszijden van het pad zijn nu je deel. Een leuke stopplaats is het "Routekotje". Binnen is een en ander die te maken heeft met spoorwegen te bewonderen. Maar om te stoppen is het een beetje te vroeg helaas. De bomenrij geeft de loop van de Moerdijkvaart een afwateringskanaal weer. Je komt langs het stationsgebouw van Moere en dat is nu privé woning.

 
Station Moere.Wijst de weg.Beeldhouwers atelier.
 

           Zoals wel meer bij spoorwegbeddingen die worden omgevormd tot fietspad werden alle spoorattributen samen met de rails weggenomen. Op een paar betonnen palen niet te na gesproken. Van een pad dat het spoor kruist is het sein blijven staan. Vergetelheid of was de afvalcontainer op dat moment vol?

 
Overblijfsel.Overblijfsel.
 

           Schenk even aandacht aan de Stationsput. Van hieruit werd met sterke pompen het weinig kalkhoudende water van de Engelbeek naar het hoofdstation van Oostende gepompt om daar de stoomlocomotieven van water te voorzien. 
Enkele bunkers die pal langs de spoorlijn werden gebouwd stammen uit minder vredige tijden.

 
Stationsput Eernegem.Overblijfsel.
 

           Te Wijnendaele moest men destijds dwars door een heuvel graven. Hier loopt het pad door een diepe sleuf en de karakteristieke bakstenen bruggen geven een mooi cachet aan dit alles. Het gelijknamige station is nu horecazaak. "Blikvangers" houden de '62 op een leuke manier netjes.

 
mooie bakstenen boogbrug.Wijnendaele station.Netjes op leuke manier.
 

           Houtwallen, bosjes en struiken, je verlaat de kustvlakte en het houtland komt ervoor in de plaats. Het landschap wordt meer gesloten. De Groene 62 is echt groen! 
Bij knooppunt 84 zit je ritje langs de Groene 62 erop. Naar 85 maar, helaas zie ik me genoodzaakt een kleine omweg te maken want de onverharde buurtweg ligt er veel te slijkerig bij.

 
Groene tunnel.Groene 62.
 

           Didactische panelen die bij een wandelparcours horen geven de historiek weer van de Slag om Wijnendale in 1708. Opgepast bij het dwarsen van de zeer drukke N33 Oostendebaan. Aan de overzijde kun je de inwendige mens versterken.

 
Battle of Wijnendaele.Stopplaats.
 

           Opgepast bij het dwarsen van de zeer drukke N33 Oostende-Torhout. Aan de overzijde ervan kun je de inwendige mens versterken. Hier is ook kasteel van Wijnendale gelegen. De voormalige portierswoning herbergt het bezoekerscentrum en hier vind je alle info over de streek. Ook fietsverhuur. Linksaf de Plantagedreef in. Onverhard, grind en niet zo best te berijden dus. Dit voor een tweetal km.

 
Kasteeldomein.Plantagedreef.Kasteeldomein.
 

Vrijbosroute.

           Nadien fiets je via rustige veldwegen, gegidst door de bordjes naar Kortemark. Bij het station takt de Vrijbosroute zich af van het spoornet. Je fietsbanden krijgen hier asfalt op het menu. Tussen de spoorlijn en een industriepark begint het 20km lange pad, het maakt een grote boog zuidwaarts. 
Van zodra je de industrie achter je hebt gelaten is het al landbouw wat de klok slaat. Moest je soms de indruk hebben dat het fietsen wat moeilijker gaat, kijk eens even achterom. Vals plat weet je wel; en over een serieuze afstand. Maar nadien is het in omgekeerde zin te doen. 
Even aandacht bij de brug, een hoogtewerker neemt nogal wat plaats in.

 
Kortemark.20km fietsplezier.Alle soorten en maten.Beetje plaats nodig?
 

           Langs dit wandel- en fietspad heeft men redelijk wat spoorrelicten laten staan. Om de fietser of wandelaar eraan te herinneren aan een vorig leven als spoorweg?

 
Vorig leven als spoorweg.Vorig leven als spoorweg.Vorig leven als spoorweg.Vorig leven als spoorweg
 

           Hoelang zou het geleden zijn dat deze twee bemoste signalen voor de laatste keer hebben gewerkt?

 
Rust roest.Rust roest.
 

           Van het voormalige station van Geite kun je de naam niet meer lezen. Veel vroeger buiten dienst gesteld dan de spoorlijn? 
Te Staden moet je zelfs een omweg maken omdat er een stuk spoor is blijven liggen.

 
Geite.Staden.Spoorweg in de weg.Even omrijden.
 

           Wat verder heeft men op een kruising het spoor dat zich op de weg bevindt laten liggen. Net als bij de '62 heeft men ook hier door een heuvel(tje) moeten werken. Met als resultaat een mooie groene sleuf en een bakstenen boogbrug. 
Daarna krijg je weer open ruimte voorgeschoteld.

 
Was een knotwilg.Overweg.Terug open ruimte.Groene sleuf.
 

           Na "Westroosebeke" krijg je ternair zand voor de wielen geschoven. Gedaan met over asfalt te suizen! Station Poelkapelle is nu privé woning. Met echte honing van de imker.

 
Westroosebeke.Ternair zand.Poelkapelle.Met honing van de imker.
 

           Doordat de voorband langzaam leegloopt, rijdt mijn fiets niet meer zoals het hoort. Reservemateriaal heb ik altijd meer dan voldoende. Maar uit pure gemakzucht zal af en toe oppompen wel volstaan. Helaas volgt de fietspomp deze redenering niet want het kopje van het slangetje dat op het ventiel wordt gedraaid breekt af. De band trekt zich daar niks van aan. Die blijft rustig leeglopen 

Nu ben ik nog meer op mijn gemak want zelfs pompen hoeft niet meer! Maar zo kan het natuurlijk niet verder. Een witte bestelwagen met werkende zwaailichten trekt mijn aandacht. Wie of wat mag dat wel niet zijn? De bestelwagen hoort toe aan Westtoer!

 
Wat is dat?Westtoer.
 

           Twee arbeiders staan erbij, de ene is met een soort pc bezig. Het zijn zij die ervoor zorgen dat wij, gemakszuchtige fietsers nooit het noorden verliezen! Onderhoud en plaatsen van routebordjes is hun job. En die job oefenen ze meer dan behoorlijk uit, want ik ben al tot hier geraakt via de bordjes. We raken aan de praat. Wat blijkt? 
Ze kennen het fietsroutenetwerk als hun broekzak!

 
Kennen het Fietsroutenetwerk als hun broekzak.
 

           Zouden ze soms een pomp…? 
Triomfantelijk wordt een joekel van een fietspomp op voet uit hun bestelwagen gehaald. Ze hebben zelfs fietsen bij voor in het geval dat ze op plaatsen moeten zijn waar ze met de bestelwagen niet of moeilijk bij kunnen. Vlug voorwiel uithalen, band verwisselen en na vijf minuutjes is mijn fiets weer pico bello! Ik heb geen deftige pomp meer bij, dus hopen dat ik niet meer lek rij vandaag.

 
Gered door de pomp van Westtoer!
 

           Dank aan die twee mannen voor het gebruik van de fietspomp!! 

Een roestkleurig metalen sokkel met infobord is van zgn volksverhalen route 
Te Langemark zijn de perrons er nog. Het stationsgebouw doet nu dienst als standplaats van de brandweer.

 
Volksverhalenroute.Perrons te Langemark.Nu dienstig voor de brandweer.
 

           Etenstijd. Mijn handen zijn nog vuil van de bandwissel. Maar café "De Bascule" brengt redding. De naam komt voort van het feit dat er een weegbrug bij het café hoort. Foto's uit een ver verleden geven het dorpsleven van toen weer. De bejaarde vrouw die het café uitbaat krijgt bezoek van al even bejaarde vriendinnen. Algauw beginnen die natuurlijk over vroeger te kletsen. Ik luister geïnteresseerd toe.

 
Etenstijd.
 

           Terug het fietszadel in. Even vlug de voorband bekijken, maar dat is in orde. Een paar km verder kom ik bij een langwerpig (meer dan 100m lang) leegstaand gebouw. Een restant van de Eerste Wereldoorlog? Een koepelvormig bakstenen gewelf, lange gangen en een soort zolderverdiep zie ik wanneer ik voorzichtig binnen ga. De dames in café "De Bascule" weten zeker wat dit voor iets is, maar ik heb geen zin om terug te keren

 
Rommel.Wat is dit voor gebouw?
 

           Je bent nu waar tijdens de Eerste wereldoorlog voor het eerst gifgas werd gebruikt. Het Bretoens monument, geschonken door de 87ste Territoriale en de 45ste Franse divisie, die de eerste gasaanval doorstonden bij de gemeente Boezinge. Het park ligt aan de hoek van de Poezelstraat en de Langemarkseweg. 'Le carrefour des roses. Als je rechts neemt (ipv links); kom je bij een van de talrijke Britse begraafplaatsen.

 
Megalieten uit Bretagne.Bretoens kruis.Een van de vele gesneuvelden.
 

           Daarna draait het pad rond een boerderij en wat verder doet een handel in bouwmaterialen het pad afwijken. De oude spoorbrug over het Ieperleekanaal ligt er nog. Dit is tevens het einde van de Vrijbosroute.

 
Ieperlee.Spoorbrug.
 

           Via het jaagpad langs het Ieperleekanaal of het kanaal van Ieper naar de IJzer zet ik de tocht verder. Boomwortels duwen hier en daar het wegdek omhoog. De stevige wind van enkele dagen terug heeft ervoor gezorgd dat het wegdek met bladeren is bedekt, en al eens een tak ertussen.

 
kanaal van Ieper naar de IJzer.Langs het kanaal van Ieper naar de IJzer.
 

           Het sas van Boezinge is een sfeervol plekje. 40,8mX5,10m is toch al flink bemeten voor dit kanaal. Voorbij de sluis mag je afdalen en zo merk je meteen welk hoogteverschil de schepen hier overwinnen.

 
Boezinge sas.Boezinge sas.
 

           Thv de brug te Steenstraat moet je veranderen van oever. Wat verder, in een weiland tref je het monument aan van de gebroeders van Raemdonck en de Waalse korporaal Aime Fiévez. Ze waren tijdens de Eerste Wereldoorlog beide sergeant van de 6e Compagnie van het 24e Linieregiment. Een mooi onderhouden graspad leidt er naartoe 

Edward en Frans sneuvelden in de nacht van 25 op 26 maart 1917 na een nachtaanval op het Stampkot te Steenstrate waar voor hen op die plek een monument werd opgericht. Het monument is opgetrokken met betonblokken van het Stampkot. De gebroeders liggen begraven in de IJzertoren.

 
monument van de gebroeders van Raemdonck en de Waalse korporaal Aime Fiévez.de gebroeders van Raemdonck en de Waalse korporaal Aime Fiévez.
 

           Bij de volgende brug "Drie Grachten" tref je "Isera" aan. Hier moet je zijn voor een lijfelijke en zintuiglijke kennismaking met de Westhoek en de IJzer. Varen, (zonne)fietsen, wandelen, huifkarren. Deze zonnefietsen zijn elektrische fietsen voorzien van zonnecellen als energiebron voor de elektromotor. Trekkershutten zijn beschikbaar. Zoek niet achter de bekende houten hokjes, je slaapt hier op een heus schip! 
Drie Grachten heeft zijn naam te danken aan drie waterlopen die er samenvloeien: Ieperlee, kanaal Ieper-IJzer en de Martjesvaart.

 
Wigwam.Zonnefiets.De Boot.
 

           Knokkebrug dankt zijn naam aan het fort dat hier ooit was gelegen. Een houten naamplaat aan een huis herinnert er nog aan. Onder haar uitgestrekte weiden en talloze sloten verbergt de wijde IJzervlakte menig spoor van een rijk en bewogen verleden. Fort Knocke waar je nu aankomt is daar een onderdeel van. Vanuit de lucht zijn de contouren nog altijd zichtbaar. Dit is de plaats waar de Ieperlee in de IJzer uitmondt. Een mooi plekje en voorzien van een gezellige picknickplaats met schuilhut en infopaneel over de IJzer in West- en FransVlaanderen.

 
Ben ik hier de enige?Nog fietsers.Fort Knokke.
 

           Nadien volg ik de gekanaliseerde IJzer. Hier kun je wat autoverkeer ontmoeten op je weg. 
De IJzertoren doemt op. Voor mij iets dat er altijd al gestaan heeft. Ook hier is een identieke picknickplaats als daarnet bij Knokke. Een baken zichtbaar van ik-weet-nie-hoever. Net na de spoorwegbrug linksaf en de Frontzate naar Nieuwpoort nemen.

 
IJzertoren.No comment.
 

Frontzate.

           De voormalige spoorlijn Diksmuide-Nieuwpoort "Frontzate"is goed voor 14km fietsplezier. De bestaansreden van de veeroosters in het wegdek is deze keer overduidelijk aanwezig, er graast een kudde schapen langs het fietspad.

 
Oud-strijder.Schapen op het fietspad.
 

           Station Pervijse is tegenwoordig privé woonst. Er net voorbij thv knooppunt 35 naar links richting 34. Zover moet ik niet, Pervijze is ver genoeg. Hier is de zeer interessante tentoonstelling: "De kleine mens in de grote oorlog" te bezoeken. Na bezoek via dezelfde weg terug naar de Frontzate.

 
Station Pervijse.Kleine mens in de grote oorlog.
 

           Even voorbij Pervijze ligt langs de weg een landschapskunstwerk, rijen betonblokken die de begin- en einddatum van de "Grote Oorlog" aanduiden. Tekst en uitleg ter plaatse. 
Hoeft het nog gezegd dat je regelmatig fietsers langs dit pad tegenkomt?

 
Over het water.Landschapskunstwerk.Aangenaam fietsen hier.Maar hou rekening met de wind!
 

           Voor meer informatie over de "Frontzate" verwijs ik graag naar de gelijknamige pagina te bekijken op deze website. 

De gele bakstenen kerk van Nieuwpoort komt in zicht. En het einde van de Frontzate evenzeer.

 
Nieuwpoort.Begin of einde?
 

           Via de stalen spoorbrug het kanaal Nieuwpoort-Veurne oversteken en rechtsaf. Bij de sluis wat verder bij het Monument krijg ik een onverwachte rustpauze. De brug staat omhoog, er moeten enkele schepen doorvaren. Leuk schouwspel voor een fietser, vervelend stilstaan voor de auto's.

 
Even wachten.Mooi vaartuig.
 

           Daarna rechtsaf, het kanaal Nieuwpoort-Plassendaele volgen dat een verbinding vormt tussen het Kanaal Brugge-Oostende en de IJzer via de Ganzepoot. Het heeft een lengte van ongeveer 21 km. Je moet eerst nog wat autoverkeer verdragen, maar voorbij Rattevalle is de fietser heer en meester. Nogal wat fietsroutes passeren hier. Aan routebordjes geen gebrek.

 
Bordjes in overvloed.Pompoenen.Fietsers hebben het rijk voor zich alleen.
 

           Even cyclocrossen om een tractor die de bermen maait te passeren, vóór de gebogen fietsbrug linksaf en rechtdoor terug via de Groene 62 naar het vertrekpunt bij het industriepark. De bordjes wijzen de weg.

 
Obstakel.Terug naar vertrekplaats.