Slag bij Ramskapelle

Het tijdelijke karakter van deze korte route schuilt in twee tentoonstellingen. "Kleine mens in de grote oorlog" loopt nog tot en met 11 november. "Brancardier! Brancardier!" tot en met 2 november. De fietsroute op zich kun je uiteraard altijd eens rijden.

          D' Oude Schole, Ramskapellestraat 86, 8620 Ramkapelle-Nieuwpoort is startplaats. Organisatie is in handen van de heemkring "Ramskapelle aan den Yser". Toegang 2euro. Van 25 oktober tot en met 2 november.

 
Brancardier! Brancardier!!!.
 

           Maar aan fietsen ben je nog lang niet toe, er is immers de tentoonstelling "Brancardier". Of hoe men tijdens de Eerste Wereldoorlog de gewonden probeerde te verzorgen. De tentoonstelling leert dat dit niet altijd even gemakkelijk ging. Grootste moeilijkheid was om de gewonde soldaat naar veiliger oorden te krijgen. Rekening houdend met de onderwaterzetting, waarbij alle verplaatsingen over houten, smalle passerellen moest gebeuren. Of hoe water dan toch je gedroomde bondgenoot niet is. 
De tentoonstelling is knap opgezet. Met zeer veel foto's en geneeskundig materiaal. Dat brancardiers meer deden dan alleen maar wonden verbinden of verzorgen leren de didactische panelen tussen de foto's. 
Hoed af voor de leden van de heemkundige kring!

 
Materiaal.Knappe tentoonstelling.Daar ist!.
 

           Bij de ingang van de kerk vindt u een gedenkplaat ter nagedachtenis van de Fransen die strijd hebben geleverd om Ramskapelle te heroveren op de Duits. Die konden Ramskapelle in oktober 1914 bezetten maar een tegenaanval van het Belgische 6e Linieregiment, gesteund door het 16e bataljon Franse Jagers te Voet verdreef ze opnieuw. Zo rustig nu, zo fel waren de gevechten hier. Het was een dubbeltje op zijn kant. Maar de restanten van ons leger, geholpen door de Fransen zijn er toch in geslaagd om den Duits terug te dringen.

 
Ramskapelle.Gedenkplaat.Hulde.
 

           De wegwijzer "Frontzate" brengt je in de Hemmestraat. Wat verder bij de Frontzate rechtsaf. Nu ben je pas goed gestart met deze tocht. Via de Frontzate naar Pervijze. Je banden knisperen door de bedekking van ternair zand. Het zou maar al te gek zijn indien je langs deze aangename route geen andere fietsers zou ontmoeten. 
Voor meer info ivm de Frontzate zie de pagina op deze website.

 
Hier ontmoet je altijd fietsers.Hier ontmoet je altijd fietsers.
 

           Maar vooraleer je dat dorp bereikt zul je enkele keren de remmen moeten dichtknijpen. Er zijn een aantal bunkers te bekijken langs dit pad. 
Rechtsaf, de Frontzate verlaten en op het centrum van Pervijze. Langs de voormalige speelplaats van de school en linksaf om de tentoonstelling “De kleine mens in de grote oorlog” te gaan bezoeken. gevestigd in Ontmoetingscentrum Ten Bercle. (LINK)

 
Ontmoetingscentrum Ten Bercle.De kleine mens in de grote oorlog.
 

           Onbegonnen werk om wat er te zien is hier te beschrijven. Hoe WOI heeft huisgehouden in deze streek, in elk dorp, onder burgers en kinderen, de gevechten, de onderwaterzetting, het einde van de oorlog… Je zult hier een hele kluif aan hebben!

 
De kleine mens in de grote oorlog.
 

           De knooppuntbordjes leiden je door de zeer drukke N35 Pervijzestraat. De roep om een ringweg wordt steeds luider, maar steeds hetzelfde liedje: langs waar moet die weg lopen? Gelukkig verlaat je deze drukke straat na 100m door rechtsaf te slaan. Daarna passeer je een gedenksteen geplaatst door de provincie “Observatiepost Pervijze”.

 
Observatiepost Pervijze.
 

           Wat verderop zie inderdaad een redelijk hoge toren gelegen op het Kastanjeplein. Het onderste deel dateert uit de Eerste Wereldoorlog. Het bovenste deel werd door de Duitsers bijgebouwd in de Tweede Wereldoorlog. De toren werd opgetrokken op de plaats waar voor de oorlog de oude pastorij stond. Je moet rechtsaf. Alweer een pad van ternair zand. Valt wat smalletjes uit om te kruisen of in te halen maar een mens kan niet alles tegelijk willen hebben. Je komt tot de ontdekking dat je niet naar Pisa hoeft te reizen om een scheve toren te zien. De observatietoren helt flink over naar het westen toe.

 
Oneindig hoog?.Kastanjeplein.Pisa?
 

           Wat een rust en stilte hier! Je fietst immers dwars door de velden, langs plaatsen waar je tot voor kort niet kon komen. Die zijn omgeploegd en wat zal het volgende gewas zijn dat erop zal groeien? Maar wat een open ruimte, niet te geloven. 
Rij je de tocht op een mooie warme dag, voorzie een picknick, er zijn immers genoeg voorzieningen langs de route.

 
Wat voor gewas zal hier groeien?
 

           Na een kort stuk asfalt steek je een kanaaltje over en daar staan twee bunkers uit WOI. Bij de eerste die je tegenkomt zie je nog wat van het prikkeldraad en is de kijksleuf dichtgemaakt.

 
Bunker.Kijksleuf?Prikkeldraad
 

           Toegang mogelijk na droge periode. Binnenin een kijkje genomen.Nogal stevig gebouwd er zitten zelfs spoorstaven in verwerkt.Het is er vrij laag want men wou die bunkers ook weer niet te comfortabel maken.Door de kijksleuf is er enkel gras te zien; dat zal toen wel niet het geval zijn geweest.

 
Bunker.Vrij stevig.kijksleuf.
 

           Minder prettige kant van deze enorme open ruimte is dat de wind hier vrij spel heeft. Zoals vandaag, uit het zuidwesten dus hier betekent dat pal tegen! Nadien zal het tij wel keren. Via een houten, knap gemaakte fietsbrug rij je onder de spoorlijn Adinkerke-Brussel door. Die brug staat volledig vrij van het spoorviaduct. De bouwers van de fietsbrug mochten er niets aan vastmaken. Je moet er afstappen, tja fietsers en afstappen het zal nooit wat worden!

 
Niets is vastgemaakt aan het metselwerk.Tegen de wind.
 

           Plaatsnaambord Zoutenaaie en je bent het kleinste dorp van ons landje binnengereden. Ik ga niet verder uitwijden over de interessante historiek van dit eigenaardige dorp, maar hier zal de geïnteresseerde bezoeker alles vinden daarover. Ter plekke kun je een infopaneel bekijken die alles over Zoutenaaie weergeeft. Het heldere weer maakt dat de vergezichten enorm zijn. Van hieruit zijn zelfs de West-Vlaamse bergen goed zichtbaar. Zoutenaaie is een telefooncel rijk. En er is het bordje dat Centrum aangeeft.

 
Zoutenaaie.
 

           Voor de tweede keer steek je de spoorlijn Adinkerke-Brussel over. Wat verder kom je langs de oude Zeedijkmolen. Logische naam als je weet dat de Roesdammestraat waar je nu op rijdt het tracé van een vroegere Zeedijk is. In lang vervlogen tijden kon je pootje baden aan de linkerkant van de weg. Je komt uit op de Molenhuisbrug, hier moet je even van de fiets, en via een trap de drukke baan oversteken. Aan de overzijde terug een pad van ternair zand van twee meter breed. Ronduit schitterend zoals je nu door de velden rijdt. De vroegere kerkwegel werd verbreed door een strook van de akker rechts van je af te nemen.

 
Uit 1745.Afstappen!Hoeveke.
 

           Booitshoeke wenkt. Veel meer dan een paar huizen bij een eenzaam kerkje is het niet maar het mag er zeker zijn. Het bestaat al sinds 1135. Maar het heeft wel op één rij: bushalte, vuilbak, telefooncel, aanplakbord en postbus! Daarna links en langs café “De Landman” en een klein beetje klimwerk om de autosnelweg E40 over te steken. En voormalige herberg "De Hullebrug".

 
Booitshoeke.Mooi kerkjeAlle comfort.Oude herberg.
 

           Wulpen is het volgende dorpje dat je passeert. Keurig heraangelegd dorpsplein en omgeving. De vroegere pastorie is nu restaurant tearoom.

 
Wulpen.
 

           Er staat een fotogenieke oldtimer fiets tegen het muurtje ervoor. De banden zijn totaal verstorven, ik zou er geen gram lucht meer durven bijpompen. Die fiets leverde wel mooie plaatjes op!

 
Oldtimer.Oppompen?Dring dring.Rem?
 

           Hou je klaar voor een stukje fietsen langs de drukke N39. Je verlaat de fietsknooppunten en je zult ze niet meer terug zien! Eerst even het monument ter nagedachtenis van de gesneuvelden van de 4e Legerafdeling te bekijken. Dit monument, het is precies achterover aan het hellen werd al in 1919 opgetrokken met stenen afkomstig uit het puin van Nieuwpoort en marmer van de verwoeste Lakenhallen van Ieper. Info ter plaatse.

 
Niets is vastgemaakt aan het metselwerk.Tegen de wind.
 

           Nog een klein beetje op je tanden bijten, het eind van het weliswaar korte deel langs de N39 zit er bijna op. In een linkerbocht ga je rechtsaf, de Steendamstraat in. Oef terug in de rust. Maar echt stil is het niet want de E40 is hier niet zo ver van. Het volgende doel van deze tocht heb je ongetwijfeld al opgemerkt. Nee niet de oude steenbakkerij in de verte, maar de schoorsteen van een veldoven ervoor in een weide. Ook hier is een gedenksteen door de provincie geplaatst "Observatiepost steenbakkerij".

 
Gedenksteen.
 

           Wat achter de frontlijn gelegen was deze schoorsteen een gedroomde uitkijkplaats. 
 

Dank aan forum Eerste Wereldoorlog voor de foto.

 
Ramskapelle.
 

           Van binnen uit verstevigd met beton. IJzeren haken om erin te klimmen zijn nog aanwezig. Het is een raadsel dat dit baken nooit in puin is geschoten. Wie hier op uitkijk zat zal zich zeker niet echt op zijn gemak hebben gevoeld. Door een poort en onder prikkeldraad moet je kruipen om erbij te geraken.

 
Uitkijkpost Ramskapelle.
 

           Doordat de bakstenen voor een groot deel zijn verdwenen heb je zicht op de betonnen versterking. Let eens op hoe men die slechts in kleine delen is kunnen gieten. Verspreid rond de schoorsteen liggen nogal wat steenbrokken, dus blijf hier niet langer dan nodig. Hier zeker niet picknicken!

 
Veldoven.Blijf hier niet langer dan nodig.Vroegere schoorsteen.
 

           Neem de Pelikaanstraat, deze verder volgen. Je komt terug bij het kanaal op de N39. Rechtsaf en een wijde klimmende boog brengt je op de hier zeer drukke N35 Nieuwpoort-Diksmuide. Druk? Ja, zeker want al het autoverkeer Nieuwpoort-E40 en richting Diksmuide moet hier passeren. Rechtsaf, klimmetje over de autosnelweg, afdalen en aan de verkeerslichten rechtsaf. Of het bordje van de "Langelisroute" volgen. Je komt aan de overzijde van het kanaal en de knooppuntbordjes zijn er terug. Linksaf en in de verte merk je de stalen brug van de Frontzate op. Rechtsaf, Frontzate volgen, onder de autosnelweg door. Drukke baan oversteken en bij het oorlogskerkhof rechtsaf. 

De meeste soldaten die hier begraven liggen sneuvelden in die oktober van 1914. Van de 623 graven zijn er 400 "onbekend". Aan de overzijde van het kerkhof is een geconsolideerde zgn tobruk gelegen.

 
Belgisch soldatenkerkhof.Doet even nadenken.Talloze gesneuvelden.
 

           Je fietst nu in de Ramskapellestraat en voila het pleintje bij de kerk is er weer. Rechtdoor, langs de "Lanterfanter" de Molenstraat nemen. En inderdaad je komt bij een klein molentje gelegen in en klein parkje. 
Het plekje waar het kleine molentje werd gebouwd heet Square 16e Franse Jagers. Hoe ver de Duitsers in de slag bij Ramskapelle waren opgerukt toont de demarcatiepaal die voor het molentje staat. Dit is tevens de meest westelijke plaats van de Duitse opmars. De tekst "hier werd de overweldiger tot staan gebracht" werd afgekapt toen de Duitsers hier voor de tweede keer waren. Maar ze is nog min of meer leesbaar. 

Let eens op het drukke verkeer Diksmuide-Nieuwpoort en de E40 op de zeer brede N35.

 
Square 16e Franse Jagers.Demarcatiepaal.Afgekapte tekst.
 

           Terug naar het dorpsplein, daar rechtsaf en je bent terug bij d'Oude Schole.