Oosteroeverroute

  Met de fiets langs het onbekendste stukje Oostende: de Oosteroever. Desolaat en verlaten. Hier is nochtans een en ander te beleven; militair maar ook maritiem erfgoed, het verhaal van natuur aan de Vlaamse kust, het imposante Fort Napoleon. De rustige Spinoladijk. De haven met haar zeemastodonten en vissers. Duinen doorspekt met historische bunkers. (neem zaklamp mee, eentje is toegankelijk). De vuurtoren Lange Nelle … 
Het voormalige militaire hospitaal dat nu wordt omgetoverd tot woongelegenheid.

          S tartschot wordt gegeven op de parking van "Earth Explorer". Prima uitvalsbasis voor wie zich met openbaar vervoer of auto naar hier begeeft. Zigzaggend, de ene straat in de andere uit fietsen we naar de Hendrik Baelskaai. Daar naar linksaf, Lange Nelle, de vuurtoren in de verte wenkt, maar dat is voor straks. 

Op het einde van het dok rechtsaf, je passeert een aantal scheepswerven. De jachten wachten op een onderhoud of herstelling. Een flink aantal is te koop. Terug rechtsaf. Dat de containertrafiek ook te Oostende redelijke proporties begint aan te nemen zie je aan het aantal vrachtwagens, dat je op je weg tegenkomt. De containermuur, is nu ook niet bepaald iets waar je vrolijk van wordt. Laat de gebouwen die je nu tegenkomt aan je linkerkant. Aan de andere kant van deze gebouwenrij zijn enkele vishandels gevestigd. Misschien straks visje kopen? Rij rechtdoor verder. Je kunt rechtsaf de lange hal in om het Visserijdok eens vanuit een andere hoek te bekijken.
Containermuur.
 

           Ondertussen is de vismijn bereikt. Lekker koel hier op zomerse dagen! Het kogelvormige gebouw aan je rechterkant is de haringhal. Hier werd vroeger haring geveild. Wat je zeker niet kunt missen, is de fototentoonstelling 'Visscherskoppen'. Fotograaf Stefaan Vanfleteren heeft vijf jaar lang vissers bezocht. Hij nam foto's van hun gegroefde karakterkoppen en luisterde naar hun zee- en levensverhalen. Het resultaat kun je bewonderen als je straks door de vismijn fietst. Hun levensverhalen zijn te lezen links net aan de ingang. De reuze grote foto's komen hier goed tot hun recht. De dakkapellen zorgen voor een belichting die je nergens anders vindt. 
Er bestaat een boekje van. Te koop voor luttele 10euro in de kantine van de vismijn.

 
Ingang vismijn.Visscherskoppen.De foto's.Het resultaat.
 

           Ondertussen ben je vismijn uitgereden. Voor natje of droogje kun je in de Vismijnkantine terecht; een unieke stopplaats als je het mij vraagt. Mooie grote gelagzaal. Erboven werd een gloednieuw verkeerscentrum gebouwd. Mooie combinatie alleszins. Te bezoeken tijdens Havendag.
Natje of droogje.
 

           Hoogtevrees? Ik hoop van niet want je moet met de fiets aan de hand de smalle sluisdeuren overstappen. Je zult er niet invallen, er staan relingen! Met wat geluk kun je een (vissers)schip zien versassen teneinde het Visserijdok in- of uit te varen. De sluiswachters zijn altijd tot een praatje bereid. Let eens op de pijlen die het scheepvaart verkeer naar de havengeul al dan niet toelaten. Op een bank bij het controlegebouwtje zitten gepensioneerde vissers elkaar straffe verhalen te vertellen. Verhalen die elk jaar straffer en straffer worden!
Versassen van visserschip. eb.Regelen de scheepvaart.
 

           De grote mortierbunker vlakbij het sluiswachtergebouw dateert van WO2 (uitleg ter plaatse). Die is in schitterende staat. Er kan wat water staan bij de ingang, na regenperiode (bij welke bunker niet?) maar binnen in mooi om zien. De originele Duitse opschriften zijn nog aanwezig. Evenals de pantserdeuren. Voer voor liefhebbers. Links van deze bunker staat een kleiner exemplaar uit WOI. Hou zaklamp maar klaar.
Eerste wereldoorlog.Mortierbunker uit de Tweede wereldoorlog.Opschrift.
 

           Dus komende van de sluisdeur waar je zonet bent overgestapt, rechtsaf. Je rijdt nu langs de sluis. Op het einde heb je een mooi zicht op Visserijdok, de vismijn en natuurlijk Lange Nelle. Bedenk dat het Visserijdok voor de helft zou worden gedempt. Plaats voor containers weet je wel? 
Aan de overzijde ligt de Nele. Deze knappe realisatie is ontworpen naar het historische type van Oostendse tweemastsloep. Gebouwd op de werf van de Maritieme Site Oostende. Maar daarover straks meer.

 
Nele en Nelle.Visserijdok.Lange Nelle.
 

           Gewoon linksmeedraaien, de bunkers heb je nu aan je linkerkant. Je kijkt nu recht op de Slipway. De droogzettingsinstallatie in de vissershaven dateert van 1931. In 1971 kregen de 500-ton en de 1000-ton Slipway een grondige vernieuwing. De installatie wordt vandaag nog gebruikt in de oorspronkelijke staat, met uitzondering van kettingen en roltreinen die door slijtage moeten worden vernieuwd, om hoofdzakelijk vissersvaartuigen en jachten te herstellen.

 
Controlekamer!Geboortjeaar van de Slipway.Roestige vijf.
 

           Een portie geluk kan je tijdens dit tochtje wel gebruiken: deze keer om een schip hier droog te zien staan. Of nog beter: tijdens het droogzetten. Zoals de foto's laten hebben we hier een paar keer het geluk aan onze zijde gehad.

 
Bijt niet!Scheepsschroef.
 

           Schril contrast bij de nostalgisch aandoende Slipway zijn de kantoren van Powerwinds. Hier werden de sokkels van de eerste windmolens gebouwd die ondertussen op de Thorntonbank zijn geplaatst.

 
Powerwinds.
 

           Helemaal rond de Slipway. Hier zijn (waren!) een aantal scheepsherstellers gevestigd. Eentje werd nieuw leven ingeblazen. De Oostendse Maritieme site. Werd in 1997 opgericht. Met als doelstelling een opleiding aan te bieden aan langdurig werklozen in de scheepsherstelling en scheepsbouw. Hier werd de Nele (waar je nu voor staat) gebouwd. Met dit schip zijn allerlei excursies mogelijk.
De Nele.
 

           Je voelt je nu wel erg klein bij de 65m hoge Lange Nelle. Je bent er nu immers vlakbij. Geen mogelijkheid tot bezoek helaas. Draai naar links de asfaltweg in. Aan je rechterzijde bevindt zich de zgn. "Halve Maan". Hier valt wel een en ander over te vertellen. 

De Halve Maan dankt zijn naam aan zijn vorm van een halve cirkel. Reeds in 1601, tijdens het Beleg van Oostende, stonden er op deze vesting Spaanse kanonnen om Hollandse en Engelse schepen te beletten de Oostendse haven binnen te varen. De militaire constructies van de Halve Maan zijn de enige nog bewaarde Flaksite in België. In 1950 installeerde de Belgische Marine zich in de bunkers. Er werd een scheepvaartcontrole post bovenop een bunker gebouwd.

 
Voormalig scheepvaartcontrolecentrum.Bunker in Halve Maan dijk.Duitse aanwezigeheid.
 

           Tot voor kort kon je overal in en bij! Met het oog op restauratie werd een afsluiting rondom de site gebouwd zodat je nu alles moet aanschouwen van achter de omheining. 

Oostende zie je nu eens vanuit een heel andere invalshoek. De drukke Visserskaai en Westerstaketsel staan in schril contrast met de rust die je hier aantreft.
Oostende, anders bekeken.
 

           Het Oosterstaketsel werd afgebroken om plaats te maken voor een havendam à la Zeebrugge. Een paar meter staketsel staat er nog. De aanzet voor de nieuwe havenmuur is verboden terrein, maar zo te zien trekt niemand zich er wat van aan. Hengelaars die vroeger van op het Oosterstaketsel een lijntje uitwierpen doen dat nu hier.

 
Duidelijk genoeg?Blijkbaar niet.Halve Maan.
 

           Naar links, de kaarsrechte Spinoladijk op. Wie is was Spinola? Even terug in de tijd. 
4 juli 1601. Het Beleg van Oostende was de belegering, gedurende drie jaar en drie maanden (in totaal 1172 dagen), van Oostende door de Spaanse troepen van aartshertog Albrecht van Oostenrijk en zijn gemalin aartshertogin Isabella van Spanje. 
Ambrogio Spinola, was een militair strateeg, geroemd door vriend en vijand. In 1604 slaagde hij erin de stad te veroveren, tegen enorme verliezen aan mensenlevens aan beide kanten (het aantal doden werd geschat op ongeveer 100.000). Oostende werd volledig verwoest.

 
Spinoladijk en schitterend uitzicht.
 

           De bunkers die je nu passeert behoren tot Batterij Hundius. Genoemd naar een commandant van een Duitse duikboot. Hij kwam om op 16 september 1918 toen zijn duikboot door dieptebommen van de Britse destroyer Young Crow, getroffen werd. Deze batterij is een schoolvoorbeeld van een typische marinekustbatterij van de Atlantikwall. Na de oorlog werd de versterking omgebouwd tot een transmissiecentrum van de Belgische marine, dat het op haar beurt in 1983 in bruikleen gaf aan het Koninklijk Marine Kadettenkorps. Ook hier werd een afsluiting geplaatst.

 
Koninklijk Marine Kadettenkorps.
 

           Vlak fietsen langs de kust? Wel op het einde van de Spinoladijk, meer bepaald aan surfclub "Twins" staat je een helling van maar liefst 19% te wachten! Een klinkerpad werd rechttoe rechtaan over de duinen aangelegd Onnodig te zeggen dat je bovenaan de duinen een knap panorama voorgeschoteld krijgt? What goes up must go down. Een afdaling van 12% brengt je terug naar zeeniveau. Opletten want je komt pardoes op de drukke kustbaan uit.

 
What goes up...must go down.
 

           Deze oversteken en de bordjes van het fietsroutenetwerk zullen je nu begeleiden. Het rode asfaltlint leidt tot De Haan maar zover moet je niet. Te Bredene kun je nogal wat drukte verwachten, billekarren, skateborders, wandelaars maken maar al te graag gebruik van dit supervlakke fietspad. Bovendien kruisen auto's je pad want links van je zijn parkings ingericht. De bevallige dame, Betsy van Bredene houdt nauwlettend een oogje in het zeil.

 
Betsy.
 

           Hou even halt bij de Visserskapel wat verder. De kapel is een eenvoudig rechthoekig gebouwtje van 5 m x 3,75 m. Elk jaar wordt er op de derde zondag van mei een bedevaart gehouden. Onlangs werd het eikenhouten calvariekruis weggenomen voor restauratie.
Visserskapel.
 

           Ter hoogte van het karakteristieke "Luxembourg" naar rechts afslaan, de Koerslaan in. Je stevent af op D'Heye. Het is een middeloud duingebied daterend uit de Romeinse periode. Tijdens de eerste wereldoorlog bouwden de Duitsers in het gebied hun grote geschutsbatterij Deutschland. De Koerslaan werd in deze periode door de Duitsers aangelegd. Andere toponiemen zoals de Batterijstraat verwijzen nog naar die Duitse bezetting. Na de oorlog kwam de aanleg van de paardenrenbaan in de periode 1921-1923 die op 24 juni 1923 in gebruik werd genomen. Betonnen resten van wat eens de tribune was zijn nog goed te zien. 
Ter plaatse kun je een folder met uitleg en kaartje verkrijgen.

 
D'Heye.
 

           Veldwegen, waar toch wel wat verkeer te verwachten is, zeker in de zomer brengen je tot de Blauwe Sluis. Een afgescheiden fietspad langs de drukke Sluizenstraat leiden je tot Bredene Dorp. Bij de wegwijzer "containerpark" linksaf. Rij je deze tocht op een van de dagen dat de witblauw gestreepte watertoren te bezoeken is ga dan rechtdoor. Je zult het je niet beklagen!

 
Te bezoeken.
 

           De talrijk beschilderde zijgevels wan de woningen zijn het bekijken meer dan waard. Heeft men bij een ervan willen aantonen dat televisie het venster op de wereld is? 
Daarna langs dezelfde weg terug en uiteraard moet je nu rechtsaf bij de wegwijzer die containerpark aangeeft. Een smalle hobbelige asfaltweg, autoverkeer dat af- en aan rijdt naar het containerpark.

 
Knappe beschildering.Knappe beschildering.
 

           De Noord Ede straat, genoemd naar de waterloop links van je voert je naar de spuikom. De Nukkerbrug over en de waterloop is nu rechts van je. Een spuikom liet men in vroeger tijden bij hoogwater vollopen om ze vervolgens bij laagwater met grote kracht te ledigen. Deze spuikom werd echter nooit gebruikt om de aanslibbing van de haven van Oostende tegen te gaan omdat de stromingen die bij de eerste proeven werden opgewekt, veel te krachtig bleken. Nu is de Spuikom "de Pit" een geliefde plaats voor oesterkwekers, zeilschool, surfers, vissers. Wandelaars en fietsers komen hier ook aan hun trekken.

 
Spuikom.
 

           Bij de drukke Kustbaan, naar rechts en deze bij de eerste verkeerslichten oversteken. Let op bij het dwarsen van de tramsporen. Rechtdoor en bij het eerste kruispunt rechtsaf. Groot gelijk als deze plaats je bekend voorkomt want je bent hier in het begin van de tocht in tegengestelde richting gepasseerd. Terug links, de Hendrik Baelskaai nemen. Lange Nelle helemaal op het einde wenkt, wel nu mag je er rechtop af.
Op weg naar Lange Nelle.
 

           Fiets gerust langs de kade zodoende kun je de aangemeerde visserschepen van dichtbij bekijken. De vloot wordt elk jaar kleiner en kleiner. De Belgische zeevisserijvloot is in 2008 onder de psychologische grens van honderd schepen gezakt. Dat blijkt uit cijfers van de Federale Overheidsdienst Mobiliteit. In Oostende, Zeebrugge, Nieuwpoort en Blankenberge varen nu nog 98 vissersboten . De kade ligt vol afgedankt scheepsmateriaal. Een paar opgeviste ankers, hoelang zouden zij op de zeebodem hebben gelegen?
Opgevist.
 

           Donkere wolken pakken zich samen boven het Visserijdok waar je nu langs fietst. Plannen bestaan om het voor de helft te dempen. Het terrein dat zo ontstaat, zou dan dienst moeten doen als parkeerplaats voor containers. Ook zou een deel van de haven- en visserij gebonden bedrijven moeten verdwijnen. Onnodig te vermelden dat dit niet bepaald op enthousiasme wordt onthaald?

 
Niet akkoord!
 

           Rank en slank, 65m hoog wijst Lange Nelle zeelui de weg naar de haven. Herkenbaar aan de lichtfrequentie van 3 lange lichtflitsen (in morse --- = O) per 10 seconden en een zichtbaarheid van 27 zeemijl (50 km) bij optimale zichtbaarheid. De lamp met Fresnel-lenzen zit op een hoogte van 70 meter. De toren telt 324 treden. Bij de vuurtoren naar rechts, langs het Vuurtorendok. Batterij Hundius is er weer.

 

           Een bijzonder stuk Oostendse geschiedenis is het Fort Napoleon. Uit vrees voor een Britse aanval uit zee laat Napoleon een fort optrekken in de duinen ten oosten van Oostende. De werken begonnen in juli 1811 met het uitgraven van de funderingen door Spaanse krijgsgevangenen. Een Britse aanval komt er echter nooit. De bezetting van dit fort is, in de loop der jaren, aan grote schommelingen onderhevig geweest. De links vertellen al wat je wil weten over de woelige geschiedenis van het fort.

 

<table align="center" "="" border="1" cellpadding="15">

 Lange Nelle.

Fort Napoleon.

 

           Je bent nu terug op de parking van Earth Explorer. Deze korte, maar bijzondere tocht, waar twee blauwwit gestreepte torens je bakens waren zit erop. 
In zekere zin is deze tocht belachelijk kort, maar er is veel te zien en te beleven.