Zannekin achterna

Wie is of was Zannekin? Nikolaas Zannekin werd waarschijnlijk geboren te Lampernisse, in de loop van de laatste decennia van de 13e eeuw. Werd, naar men zegt, om niet-politieke redenen verbannen en werd hagepoorter van Brugge. Keerde bij de opstand van Kust- Vlaanderen naar zijn geboortestreek terug als 'hooftman' van Veurne-Ambacht en speelde in het verdere verloop van de strijd met zijn Kerelsleger een grote rol. Sneuvelde in de slag bij KasseI (23 augustus 1328) op het slagveld.

          Deze tocht ter herdenking aan de Slag bij Cassel wordt elk jaar ingericht door de vriendenkring "Stille Genieters Lampernisse". Helaas, driemaal helaas vorig jaar kwam ik dit te weten de dag zelf toen ik het krantje "De Zondag" las dat bij de bakker gratis te verkrijgen is. Neem alvorens te vertrekken een kijkje aan de rechterkant van de kerk. Want daar is de grafsteen van Nikolaas Zannekin te zien. Zet je fietshelm maar op alvorens je naar de kerk te begeven, want er komt soms steenslag los. Restauratie-renovatie van de kerk zou voor volgend jaar zijn.

 
Nikolaas Zannekin.
 

          Het parcours is gepijld met gele merktekens geschilderd op het wegdek. En in combinatie met de overduidelijke wegbeschrijving die je ter plaatse meekrijgt is het onmogelijk verkeerd te rijden. Startplaats, hoe kan het anders is Lampernisse dorp. De afstanden zijn: 46-86-92km maar daarover later meer. 92km is wat je hier krijgt voorgeschoteld. Historisch gezien de "correcte" afstand.

 
Wijst je de weg.Komgronden van Lampernisse.
 

          Je wordt op weg gezet langs de tweevaksbaan naar de Lo vaart en Alveringem. Links liggen de befaamdekomgronden van Lampernisse, uitgeroepen tot stilte gebied. Alveringem wordt omzeild en algauw fiets je middenin de velden. De gele verftekens doen feilloos hun werk. De routebeschrijving doet ook een duit in het zakje. De typische wegwijzers voor de Westhoek zijn opvallend aanwezig. Enkele verroeste exemplaren zijn een lust voor het oog. Nauwkeurig zijn ze wel want de afstand wordt tot op 100m weergegeven. Ze worden stelselmatig vernieuwd helaas. Proper is het wel maar de spirit is er een beetje uit.

 
Wegwijzer.Wegwijzer.Wegwijzer.Wegwijzer.Wegwijzer.Wegwijzer.
 

          Te Gijverinkhove kom je voorbij de Stichting George Grard. Grard is zijn hele leven trouw gebleven aan één thema: de liefde voor het vrouwelijk naakt. In de tuin van het domein is dat overduidelijk te merken. Voor de Oostendenaars: "Dikke Mathille" werd door hem gemaakt. Er werd een hoeve aangekocht en gerestaureerd. Alle originele gipsen beelden werden bijeengebracht en indien nodig onder handen genomen.

 
Vrouwelijk naakt.George Grard.Dikke Mathille.
 

          Wend je ogen maar van al dat vrouwelijk schoon af en speur de horizon af naar de Vlaamse Bergen. Want die worden stilletjesaan zichtbaar. De karakteristieke kerktoren van Roesbrugge is ook te zien. Hoeveel kapellen en kapelletjes ben je nu al tegengekomen? Van begin tot eind vormen ze een rode draad bij deze tocht. Blijkbaar wordt deze streek bewoond door erg godvruchtige mensen.

 
Kapelletje.
 

          Er komt wat meer profiel in het landschap. Maar veel meer dan vals plat is het niet. Dan heel toepasselijk rij je langs de "Grensstraat". Thv een kapel links en je stevent op Roesbrugge af. Het dorp doe je nog niet aan maar rechtsaf richting Duinkerke. Het eerste straatje linksaf en steeds lichtjes stijgend en dalend rij je Frankrijk binnen. Een vervallen, verwaarloosd kapelletje in een rechterbocht. Ooit gebouwd ter ere van wie of wat? Ik heb er het raden naar.

 
Vervallen kapelletje.
 

          Het eigenaardig gevormde kerkje aan je rechterkant is dat van Oost-Cappel. Uit je doppen kijken wanneer je aan de D947 linksaf moet. Net wanneer je de grote baan bent opgedraaid is er Oud-Vlaams te lezen in een gerestaureerd kapelletje. Wat verder steek je de nog jonge IJzer over. 
Wat autoverkeer langs deze Route National zul je moeten dulden (of omgekeerd?). Gelukkig maar voor een paar honderd meter, je mag dan rechtsaf de "Rue Verte" in.
Oud Vlaams.Jonge IJzer.Vlaams.
 

          Hier in Frans-Vlaanderen is alles anders. De huizen, wat aan de slordige, rommelige kant. De weiden afgezoomd met struweel "bocage" waar vogels een veilig onderkomen in vinden, de mensen die je steeds begroeten. Zo zag het een hele lange tijd geleden in (West) Vlaanderen ook uit. 
Je bevindt je nog altijd in de Rue Verte, een straatje die zijn naam alle eer aandoet. Moeilijk fietsen is het hier niet: steeds rechtdoor. Wat verder verandert de naam in Chemin vert, maar who cares? 
Ik stel ook vast dat ze hier de knooppunten nog moeten uitvinden. Themaroutes zijn er wel. Nu pas beseft een mens dat een fietser in Vlaanderen nogal verwend wordt. 
Mont Cassel ligt ondertussen pal voor je. De beboste heuvel aan de linkerkant is Mont de Recollets. Via deze laatste zul je straks Cassel binnenrijden. De wind zit zuidzuidwest. Dus windop momenteel maar zo erg is het nu ook weer niet. Minder leuk is de nevel. Die verbergt de verre horizonten die straks vanop de Casselberg te bewonderen te zijn.

 
Verborgen hozrizon.Vergezicht?
 

          Na de autosnelweg te zijn overgestoken merk je de zoveelste kapel op. Dit exemplaar is rijp voor restauratie. Scheefgezakt langs de kant van de weg. Wat verder linksaf: de Corenhuysstraete in rijden. Je bent nu lichtjes aan het klimmen, de eerste straat rechts: de Kleine Standaertstraete inslaan. Het gaat al wat steiler, maar het valt best mee.

 
Kleine Standaertstraete.
 

          Op het einde, een T-kruispunt. Rechtvoor je een kapel in deerniswekkende toestand. Daar ben je voor gekomen: de kapel ter herdenking aan Nikolaas Zannekin die hier toen sneuvelde. Een grondige restauratie is wenselijk op z'n zachts uitgedrukt. Geen infopaneel, op de kapel zelf niets te vinden dat de bezoeker informeert. Het is de enige kapel van de talrijke die je bent tegengekomen langs deze tocht die geen naam draagt. Ter "ere" van Zannekin?

 
Ter ere van Zannekin.
 

          Linksaf, (de kortere tocht gaat rechts, doet Cassel niet aan) en weer stijgend. Dan aan een grote baan rechtsaf. Hier staat je wat meer klimwerk te wachten. Let tijdens je gezwoeg eens op de Vlaamse garnierderswerkplaats rechts. Steeds stijgend neem je een rechtse bocht, daarna een linkse. Je waant je op een echte col. Aan de D916 linksaf en het stijgt nog een beetje. Het is een gelegenheid om versnellingen te gebruiken die anders onaangeroerd blijven. Eerste straat rechts, lekkere kasseien krijg je nu voorgeschoteld. Gebruik het asfalten trottoir. Wat verder neem je het voetpad aan de linkerkant. Ben je moe, doen je kuiten zeer van dat bergop rijden? Weet dan dat je de Mont Cassel bent opgereden van de gemakkelijkste kant.
Je passeert het monumentale kerkhof, prachtige oude graven zijn hier te bewonderen.

 
Kerck hof.
 

          Dan na al dit labeur, terug asfalt onder de wielen. Je rijdt Cassel binnen. Op het einde van de straat kom je op de Marktplaats. Hier terug kasseien, maar zeg nu zelf zo'n mooie plaats volledig in asfalt leggen zou crimineel zijn. Eerst naar het Toerismebureau "Kassel Horizons" genaamd. Want het is 11u30 en vanaf 12u gaat de deur dicht tot 14u. In het mooie pand wordt ik uiterst vriendelijk ontvangen. Het interessante Musée de Flandre bezoeken gaat niet meer. Zal voor een andere keer zijn. Het meisje neemt me mee naar een stand met Nederlandstalige brochures. Een stadswandeling (zeker doen) en wat foldertjes uit de omgeving zijn leuk meegenomen. 
Dan roept mijn maag me tot de orde: etenstijd. Er zijn verschillende eetgelegenheden op de markt maar wat mij betreft is café "Aux Trois Moulins" een leuke plaats. Wat ook leuk is meegenomen is dat de waard Vlaams kent. Hij spreekt een dialect dat je waarschijnlijk nog nooit hebt gehoord. Naar aloude gewoonte heb ik sandwiches mee, die smaken na dat geklim als koek.

 
Eén adres.Porte d' Aire.
 

          Voorbij de markt mag je terug het asfalt op. Gedaan met dokkeren (voorlopig). Rij rustig aan, er zijn nog wat piepkleine straatjes links en rechts van je te ontdekken. Dan aan een plein: rechtsaf. Het bakstenen driehallig gebouwtje rechts van je is de vroegere tramremise. 
Tram? Hier? Jawel. In 1893 kwam men op het idee een tramlijn te bouwen tussen Cassel en Bavikhove. Op 22 april 1899 werd voor 50 jaar een concessie verstrekt. Het trammetje reed 14 keer per dag heen en terug. Snelheid: geen TGV-toestanden maar 20km/u. 
In 1911werden 91000 reizigers vervoerd zegge 300 per dag. Tevens werd 2300 ton vracht en bagage vervoerd. In 1934 opgeheven. Tegenwoordig kun je dezelfde verplaatsing met de bus maken. Deze feiten heb ik opgestoken in "Aux Trois Moulins" uit een heemkundig tijdschrift dat er lag voor de klanten.

 
176meter.
 

          Terug rechtsaf, zet je schrap of stap af want de laatste meters om op 176 meter te geraken zijn echt steil. Ooit sierden 21 windmolens de top van Mont Cassel. Tegenwoordig moet je het met één exemplaar stellen. De "Casteelmeulen" is te bezoeken en je krijgt op het eind van je bezoek een zakje meel mee. Wat verder kijkt maarschalk Foch op zijn paard uit over de vlakte. De heirwegen, zeven in totaal zwermen als kaarsrechte zwarte strepen uit in alle richtingen. Helaas de nevel slokt ze voortijdig op. Een oriëntatietafel wijst de plaatsen in de omgeving aan.

 
De daken van Cassel.Verborgen hozrizonMaarschalk Foch en de Casteelmeulen.
 

          Een oud (73 jaar) uiterst zenuwachtig mannetje (uit Koksijde) komt op me af en vraagt: " Frans of Vlaams"? Nog voor ik kan antwoorden ratelt hij maar door. Hij is alleszins goed op de hoogte over Cassel en deze regio. Leuk tateren met hem tot hij in iets trapt dat een hond heeft laten vallen. Gevloek en hij kuist in het gras zijn schoen af. Gedaan met tateren over Cassel en fietsen. Zijn jongere metgezel draait ondertussen rondjes door het mooie park. Is hier blijkbaar nog nooit geweest. Is het zijn petekind, kleinzoon? Ze bespreken de terugreis, het mannetje is blijkbaar de gids.

          De top van de Mont is een mooi park. In een uithoek staat het gebouw vanwaar radio Uilenspiegel de uitzendingen verzorgde. De antenne staat er nog, er loopt een dikke kabel naar beneden. Het gebouw, op zo'n mooie plaats gelegen is één groot krot!. 
Ervoor tonen arduinen steenblokken de contouren van het kasteel dat hier ooit stond. Een zuil toont de data van de (belangrijkste) veldslagen die hier ooit woedden. Veldslagen van lang geleden, maar die grote gevolgen hadden voor de toekomst van de streek.

 
De daken van Cassel.Een krot.Slag bij Cassel 1328.Ingelijfd bij Frankrijk.
 

          Bekijk eens goed de twee rechtse foto's. De linkse vermeldt de Slag waarbij Zannekin sneuvelde. De rechtse vermeld de slag bij Cassel van 1677 waarna de ganse streek hier definitief bij Frankrijk werd ingelijfd.

          Allemaal goed en wel maar we moeten verder. Langswaar je bent gekomen terug en rechtsaf. Thv een erg steil straatje linksaf. Goed werkende remmen zijn nu erg handig. Dan linksaf en je mag afdalen. Helaas is het geen al te prettige afdaling want kasseien gooien wat roet in het eten. Ze liggen er redelijk bij. Niettemin wat niet fameus is vastgemaakt aan je stalen ros, komt gegarandeerd los. Daal rustig af, de vergezichten zijn adembenemend en het zijn de laatste voor vandaag. Hier wordt ook jaarlijks de Cassel motocross verreden. 
Dan passeer je brouwerij "Zannekin" te bezoeken maar op het moment van passage gesloten. Beneden rechts meedraaien en uitkijken om de grote baan over te steken. Nu wordt het pas echt leuk dalen want terug er is terug asfalt onder je wielen.

          Dalen en wind mee: welke fietser droomt daar niet van? Voor ik het goed en wel weet ben ik in Oudezeele. Je kan evt halt houden in het café-tabac op de hoek. De driedelige hallekerque met Oudvlaams opschrift boven de ingang en een wijzerplaat van de toren binnenin is zoals het hoort te zijn binnenin. Met een man die binnen wat werk verricht raak in het Vlaams aan de praat, de meeste fietsers vlammen volgens hem gewoon door het dorp. Hij is dus wat verwonderd over het feit dat ik halt heb gehouden om een en ander te bekijken.

 
Gebetshuys.Wijzerplaat.
 

          Terug verder, het wegdek schiet razend snel vanonder de wielen door. Net voor ik de autostrade wil oversteken merk ik alweer een kapel op. Hier ook Oud-vlaams opschrift binnenin. Kriskras langs rustige wegen, in niet altijd even goeie staat zoef ik verder. Een zijgevel met runetekens en vermeld bouwjaar is ook wel een fotootje waard. Een witte blikken garagebox dat men hier aan het ineensteken is vloekt als de pest bij het oude hoevetje en de weilanden die afgezoomd zijn met struweel. De tocht voert je door Houtkerque naar de grens. De dorpel van het kerkportaal is zodanig uitgesleten dat je er bijna onderdoor kunt kruipen.

 
Oud-vlaams.Bouwjaar en runeteken.Uitgesleten dorpel.Wilg.
 

          Minpuntje van de tocht is dat je nu verder moet langs de baan Watou-Roesbrugge. Kaarsrecht, niet al te veel autoverkeer. Maar moest je geconfronteerd worden met noordenwind dan zul je hier een harde dobber aan hebben. Nu daarentegen windmee en ik schakel een tandje bij, om zo vlug mogelijk van deze baan af te zijn. Aan het gehucht "Haandekot" rechtsaf en tis gedaan met die kaarsrechte baan. Links ligt Haringe maar dat laat je links liggen. Roesbruggemet de karakteristieke kerktoren wenkt. Het Rohardushof is een prachtige stopplaats. Gelegen langs de IJzer met een mooi terras en binnenin is het ook meer dan de moeite waard. Hier is het pottebakkersmuseum gevestigd. Dan heerst hier een gezellige drukte, maar vandaag (maandag) is het gesloten en het is hier doodstil. Wie zin en geld heeft om een stadhuis te kopen: dat van Roesbrugge staat te koop. 
Eerst een afgesneden IJzerarm "Dode IJzer" oversteken. En dan voor de tweede keer vandaag de IJzer. Hier voorzien van een rust- en piknikplaats zoals overal langs de IJzer.

 
Stadhuis te koop.De IJzer.
 

          Ik raak aan de praat met een wandelaar. Van hier afkomstig en nu woonachtig te Ieper. Hij overweldigt me met weetjes en feitjes over Roesbrugge. Teveel om hier op te noemen. Feit is dat het hier vroeger een drukke handelspost was. Nu echter is het enige dat hier nog vaart kano's en kajaks. De bolders waar schepen werden aan vastgemaakt zijn er nog. Maar hoelang is het geleden dat hier nog een schip aanmeerde? Het oude industriëele pand is nu geklasseerd.

 
Industriele archelogie.Industriele archelogie.
 

          De tocht is nog niet voorbij, dus hup het zadel in. Linksaf richting Duinkerke, als deze baan je bekend voorkomt ben je een oplettend iemand. Immers je bent hier al eens geweest vandaag. MAAR: waar de gele tekens je doen linksaf slaan ga je rechtdoor. Gele merktekens brengen je tot het volgende straatje de Zuidstraat. Je rijdt in een boog om Oost-Cappel heen om dan uiteindelijk het dorp binnen te rijden. In de muren van het eigenaardige oude kerkje zit nogal wat ijzerzandsteen verwerkt. Te oordelen aan de roestbruine kleur van uitstekende kwaliteit. 
Dan kom je bij de voormalige gerestaureerde grenspost van Oost-Cappel. Een aantal jaren geleden heeft iemend erin geknald met zijn auto en lag het bijna volledig in puin. Nadien gemaakt zoals het nu is. Sfeervol plekje als je het mij vraagt.

 
IJzerzandsteen.Oude grenspost.

          Je fietst voor een stukje langs de LF1 Noordzee route. het is mij bekend dat wat verderop een oude grenspaal staat. Dateert van toen de Nederlanden nog tot hier reikten. De "N" aan de ene en de "F" aan de andere kant bevestigen dit. Deze oude knaap dient nu als steun voor een brievenbus! Er is zelfs beton rond gegoten en werd met ijzerdraad omwikkeld. Een paar pedaaltrappen verder tref je alweer een grenspaal aan. Nog ouder wat dit exemplaar dateert nog uit de Oostenrijkse periode. Aan één kant is nog net een wapenschild te ontwaren. De eerste diende als brievenbusfundament, deze werd wit geschilderd en er staat "chreve"op. Geen plaats genoeg om de "S" te plaatsen zeker? Schreve betekent niets minder dan: lijn, kras dus ook grens. Het huis erover werd ook vrolijk beschilderd.

 

Brievenbusfundering.De chreve.Wapenschild.Gat van nul.
 

          Je rijdt nu richting Leisele. Een groep fietsers rijdt me tegemoet. Dit levert altijd een leuk plaatje op. Ze roepen:" we worden beroemd"! Ik zeg "ja te Leisele zelfs wereldberoemd". Leisele bereik je via een kasseiweg waar men heel attent een asfaltstrook voor de fietsers heeft aangelegd. Prima zo. In het dorp wijk ik even van de route af om de plaatselijke bakker te vereren met een bezoekje. Ik koop een rijsttaartje in een voedingswinkel annexbakkerij annex Postpunt. De uitbaatster is de zus van de waard van Rohardushof te Roesbrugge. Maar integenstelling tot bij de herberg van haar broer is het werken geblazen.

 
Beroemd te Leisele.Attente voorziening.
 

          Terug naar de route. Die brengt je nu kriskras door de velden naar de volgende rustplaats "Mambo Music Café". Geen café of music vandaag want alles is potdicht. Even later bereik je Beauvoorde. Overbekend vanwege het kasteel, dat te bezoeken is. De dorpskom herbergt nogal wat kunstgaleries. Wat verder moet ik vaststellen dat de route nog een minpuntje heeft. Je moet een tweevaksbaan volgen en dit voor een heel eind. Voordeel is wel dat je op een veilige manier (verkeerslichten) de overdrukke N8 Veurne-Ieper kunt oversteken. Nadien kom je in rustiger vaarwater terecht. De Lo-vaart oversteken en rechtsaf. Waarom ze het jaagpad aan de rechterzijde niet hebben gebruikt is mij een raadsel. Je rijdt nu terug tussen (niet al te druk) autoverkeer.

 
Kasteel van Beauvoorde.Toegangspoort.Kunstboom.
 

          Ondertussen ben je aan de laatste kilometers begonnen. Langs de weg bemerk je nog enkele huizen die in lang vervlogen tijden dienst deden als herberg. De ietwat plompe kerktoren van Lampernisse komt alsmaar dichterbij. Net voor je het dorp binnen rijdt kun je nog een WOI bunker bekijken. En in Café-restaurant "Zannekin" kun je op krachten komen en nakaarten over deze toch wel mooie tocht.

Die dit jaar op zondag 10 Augustus wordt georganiseerd. Allen daarheen!