terug naar Archief


Van De Panne naar Oostende.

          Van deze tocht over de ganse kustlijn is een tweeluik gemaakt. Hier vind je het verslag van De Panne naar Oostende. Het andere deel is van Oostende naar Knokke. De webpagina was veel te lang geworden om in één keer te presenteren. Zie je het zitten de kustlijn in één keer af te rijden? Reken dan op 70km.

          Met de tram naar De Panne. De kustlijn met de fiets volgen naar Oostende. Gelet op de stevige westenwind van vandaag een prima keus. Startplaats is de tramhalte "Esplanade". De fraaie wandelstraat leidt naar de Zeedijk. LeopoldI kijkt toe. Hier is een standbeeld opgericht om ons eraan te herinneren dat het koninkrijk België hier is begonnen. In de duinenstrook langs de Zeedijk staat een vissersbeeld. Is hij de terugkeer van de schepen aan het opwachten? Of mijmerend over de dagen dat hij zelf nog op zee zat? Wie zal het zeggen?

Mijmerend?

          Terug op de Zeedijk valt mijn oog op een sober monumentje. Het is om alle gesneuvelden ter herdenken die zijn gevallen in mei 1940. Toen ze hier tijdens "Operatie Dynamo" de terugkeer naar Engeland afwachtten. Een oude vrouw die een stokoude vrouw in een rolstoel vooruit duwt komen er bij staan.
We raken aan de praat, het blijken Engelsen te zijn. Ze verblijven hier voor een dag of vijf. Het is hier allemaal so lovely, en de mensen hier zijn aardig. Allee zo horen we het graag. Dat het hier bovendien zo plat als wat is, is leuk meegenomen gelet op de rolstoel. Ik vraag of ze misschien familieleden hebben die hier toen zijn gesneuveld? Nee maar wel in 1916 te Delvilles Wood (omgeving Ieper). In één dag tijd werd het ganse bataljon waar hij in diende weggevaagd. Van het merendeel van de manschappen werd nooit meer iets gevonden. Het zijn nu namen die gebeiteld staan in de Menenpoort te Ieper. WOI is plots akelig dichtbij.

Gesneuvelden.

          We nemen afscheid en duty calls , ik moet verder. Het is vandaag de bedoeling om via een eigen traject de vuurtorens langs de kust te vereren met een bezoekje. Of plaatsen waar ooit eentje gestaan heeft. Enkele hoge duinen waarvan één de Kykhill noemt. Prima uitkijk voor de vissersvrouwen om bij stormweer de terugkerende schepen met aan boord hun mannen en zonen op te wachten. Tegenwoordig zouden de talrijke appartementsblokken lelijk in de weg staan.
Op huidige "Witte Berg" stond een vuurtoren. Toen "lichtperse" of "Panneviertje" genaamd.

In 1939 was de "poste de secours" bij storm bemand en 's avonds hing er gewoonlijk het rode licht aan de top van de witte pyloon, die niet op de duin, maar ernaast was opgetrokken. De verantwoordelijke patroon was toen oud-visser en reder Engel Beyen. Het vuurtorenplein met het loodswezen ("poste de secours") en vuurtoren, verwoest in 1940 (Jacques Bauwens).
Maar al wat overblijft is de benaming "Vuurtorenplein" en -laan, de vuurtoren werd verwoest in 1940 en niet meer heropgebouwd.

Een paar gegevens over de vuurtoren, uit "Feux du Littoral"
La Panne -au bord de la mer
couleur : rouge
caractère du feu : fixe
Candélabre en fer peint en blanc
Caractère de l'appareil : lanterne
Renseignements divers: visible tout autour de l'horizon
Signaux avertisseurs de tempête
Station de sauvetage : deux canots avec appareils de va et vient, l'un à l'Ouest, l'autre à l'Est "

Deze informatie werd mij verstrekt door: Pannetheka. Waarvoor mijn dank.
Alles wat je wil weten of nog niet wist over De Panne vind je hier.

Vuurtoren. Vuurtoren. Vuurtoren.

          En nu fietsen maar. Mijn traject begint langs de Zeedijk. De storm van afgelopen weekend heeft van de dijk één gigantische zandbak gemaakt. Met de fiets rijden lukt nog net. Gemeentepersoneel is de boel aan het opruimen. Waar het soldatenhospitaal L'Ocean tijdens WOI zich bevond staat een gedenksteen. Op het einde van de dijk gewoon mee volgen en de Kustbaan en tramsporen oversteken . Eens overgestoken, linksaf, een nagelnieuw halfverhard fietspad is waar je bandjes nu mogen van snoepen. De bordjes van de "Kustfietsroute" wijzen me de weg. Een mooie fietswegwijzer doet ook een duit in het zakje van de bewegwijzering.
Te Sint Idesbald geen Kustfietsroute meer voor mij want ik verkies de Zeedijk. Die loopt door tot even voorbij Koksijde. De Kustbaan dwarsen aan de eerste oversteekmogelijkheid. Ook hier zand, zand ,zand. Geholpen door de westenwind is het precies of dat ik met een brommer op pad ben. Het gaat vlot want er is geen of weinig volk op de been. Even buiten Sint Idesbald kun je je vergapen aan een enorm kruis uit een soort stellingconstructie vervaardigd. Links en rechts kun je via een wenteltrap naar boven maar een hek sluit alles stevig af.

Soldatenhospitaal L'Ocean. Wegwijzer. Zeedijk te Koksijde.

          Hetzelfde liedje als te De Panne: op het einde van de Zeedijk meedraaien en de Kustbaan oversteken. Nu mag je kriskras langs de villaatjes in de duinen op zoek naar de Kustfietsroute. Enkele hellingen zijn daarbij onvermijdelijk. Spoedig bemerk je de bordjes weer. Dan linksaf en de bordjes leiden je op een schelpenpad dwars door de duinen. Het pad is nogal breed uitgevallen omdat de mensen van de Vlaamse Milieumaatschappij hier met hun (dienst)auto langs komen. Je bent hier in waterwinningsgebied "Doornpanne". Talrijke infopanelen geven je tekst en uitleg. Er is zelfs aan een bezoekerscentrum gedacht. Dan is het feest voorbij en is het terug gewoon asfalt dat je krijgt voorgschoteld.

Schelpenpad.

          Maar geen nood, duinen zijn nog voor een tijdje je metgezel. Wanneer de moderne, stevig aandoende kerk van de "Witte Burg" in zicht komt ben je in Oostduinkerke Dorp. De bordjes leiden je langs (behalve 's zomers) rustige baantjes richting Nieuwpoort. Het is nog altijd schitterend fietsparcours hier van de Kustfietsroute. Te Sunparks, aan de verkeerslichten linksaf, in de Kinderlaan. Dit is de baan die van de autosnelweg naar Nieuwpoort-Bad loopt. Aan de eerste straat wijzen de bordjes naar rechts. Je passeert "ter Duinen". Hier kom ik in een stoet rolstoelgebruikers terecht. De fietsbel zorgt ervoor dat de stoet wijkt en me doorlaat. Dan bereik ik de Kustbaan, terug oversteken en rechtdoor. Ondertussen ben ik te Nieuwpoort. Je rijdt recht op een knap gebouwde Oosters aandoende uitkijk-schuilhut met etage! De IJzer aan mijn voeten, de rood-witte vuurtoren wenkt. Maar zover zijn we nog niet.

De IJzer. Schuilhut met etage.

          Langs de vernieuwde IJzerpromenade zetten de bordjes me op weg naar Nieuwpoort-Stad. Een kunstwerk toont de poolreiziger Dixie Danecourt. Als je thv de cafetaria van de Seastar linksaf slaat kom je op een soort schiereiland terecht. Ooit stond hier de "Vierboete" (uit het Frans "bouter le feu"). Gebouwd begin 14e eeuw en toen 20m hoog. Later werd een stenen spits gebouwd ter vervanging van de houten die maar al te graag in brand vloog. Allemaal goed en wel hoor ik u denken, maar waar is ie nu naartoe?
Tja, eens te meer komt WOI op de proppen. Omdat men van oordeel was dat de opvallende toren een richtpunt voor de vijandelijke artillerie zou zijn, werd dit opvallende, monumentale bouwwerk door de Belgische genie in 1914 gedynamiteerd. En nooit meer heropgebouwd. Wat overbleef verdween door diverse opspuitingen. In 1996 werd bij opgravingen restanten teruggevonden. Thans is dit maritieme, merkwaardig stukje erfgoed onderwerp van een studie ivm opwaardering. Er zijn op deze plaats serieuze werkzaamheden aan de gang ivm de jachthaven, de bordjes naar de Vierboete zijn verdwenen. Zouden de restanten verdwenen zijn? Een korte zoektocht en achter een gebouwtje van de jachthaven, bij een groepje bomen daar is het te doen.

Dixie Danecourt. Restanten van de Vierboete. De Vierboete.

          Een steenworp verder kun je kennismaken met de Nieuwpoortbankboei. Op zee zie je enkel de boeiketel en de opbouw, hier kom je tot de vaststelling dat er nogal wat onder water steekt. Je kunt de boei via een trap beklimmen. Het bronzen ei op het boeilichaam is een soort fluit. Zo is de boei behalve zichtbaar ook hoorbaar. Ernaast ligt de eerste van de talrijke identieke rust-en schuilplaatsen langsheen de oevers van de IJzer. Ook hier tekst en uitleg bij de boei en de schuilhut. Dat je van fietsen nog wat kunt bijleren staat zo buiten kijf!
Gedaan met bordjes volgen. Want de doortocht van Nieuwpoort-Stad is één grote werf. De tramsporen en alles erond wordt vernieuwd. Via een alternatieve route naar de Hoge Brug. Daar ligt een splinternieuw fietspad je op te wachten. Nadat je het Monument bent gepasseerd, nog maar eens de kustbaan oversteken en de nieuwe baan nemen richting jachthaven.

Nieuwpoortbankboei. Rust- en schuilplaats langs de IJzer.

           Zo kom je bij natuurreservaat "De IJzermonding". Een brede betonbaan voert je erdoor. Aan de ingang kun je een folder met wandelplannetje nemen. Aan je linkerzijde heeft de oude marinebasis plaats moeten maken voor schorren en slikken. Al hadden sommigen hier liever een enorme jachthaven gezien. Op de dijk is een uitkijkplaats ingericht. Wie de moeite doet om van de fiets te stappen om een kijkje te nemen wordt beloond met een weergaloos uitzicht op het natuurgebied. Achter de omheining aan je rechterkant bevindt zich de basis van de luchtdoelartillerie Regiment 14A Lombardsijde.
De IJzer kun je hier oversteken naar Nieuwpoort-Bad dmv een officiële veerdienst. Helaas voor ons fietsers het neemt geen fietsen mee. Rolstoelgebruikers kunnen het ook vergeten. Al enkele jaren is er sprake van een nieuwe veerboot met mogelijkheid tot meenemen van fietsen.

Duidelijk genoeg? Veerdienst van de IJzermonding.

          De rood-wit gestreepte vuurtoren (met een rood licht) komt nu wel erg dichtbij. 26 meter hoog en bereik is 15 zeemijl. Bij beschietingen door de Britse Marine in 1914 onthoofd. In 1923 heropgebouwd. Toen WOII uitbrak werd de lamp naar Parijs overgebracht. Op 7 september 1944 werd hij door de Duitsers opgeblazen. Ja zo kennen we ze wel. De huidige toren werd in 1949 in gebruik genomen. In 1963 geautomatiseerd. Via een hobbelig pad kom je erbij. Ter plaatse krijg je nog info over de Slag bij Nieuwpoort van 1600.

De vuurtoren van Nieuwpoort.

Bezoek aan de vuurtoren van Nieuwpoort.

          Vandaag openen deuren die normaal stevig op slot zijn zich voor mij. De Radio Amateurclub van Oostende "RACOO vzw" hebben hun zendmateriaal in en rond de vuurtoren opgesteld. Let op: dit betekent niet dat er opendeur gehouden wordt in de vuurtoren!!
Door bemiddeling van een kennis mag ik binnen. In de kelderverdieping staat hun kostbaar materiaal opgesteld. Bedoeling is van zoveel mogelijk radioamateurs wereldwijd te contacteren. Omdat zenden vanuit een lighthouse iets speciaals is. De vervormde stemmen die uit de radioluidsprekers komen zijn moeilijk te begrijpen voor wie niet dagelijks met radio bezig is. Maar voor degene die aan de radio zit is het zo klaar als een klontje. Het karakteristieke morsegeluid doet wel erg geheimzinnig aan. Vooral als je er geen jota van begrijpt.
Dank aan de radioamateurs die me binnenlieten!

Hier weerklinkt morse. Wereldwijd contacten proberen te leggen.

           In de kelderverdieping bevindt zich een noodaggregaat dat stroom levert om de lamp brandende te houden bij eventuele stroompanne. Het is tijd om hoger gelegen oorden op te zoeken.
Een eindeloze draaitrap (de toren is immers 26m hoog) brengt me naar boven.

Eindeloos. Doet de lamp branden ingeval van panne. Rood-witte beauty.

           Onnodig te zeggen dat het panorama dat op de netvliezen gebrand wordt fenomenaal is? Zeelucht streelt de reukzin, de stevige koude wind is op deze hoogte nog beter voelbaar. Maar wat een uitzicht. Van hierboven bekeken leven ze daar beneden in een miniatuurwereld. De leegstaande vuurtorenwoning is net een poppenhuis.

Staketsel. Mooie kustlijn. IJzermonde natuurreservaat. Poppenhuis?

           Een vuurtorenbezoek is pas kompleet wanneer je in de mogelijkheid wordt gesteld om de lamp te bekijken. Wat dit hier te Nieuwpoort zo bijzonder maakt is dat de ruiten rood zijn, de lamp straalt immers rood licht! So what? Maar binnen in het lamphuis is alles natuurlijk ook rood en dit levert wel heel eigenaardige foto's op.

Alles rood. Waar brandt de lamp?. Doet de lamp ronddraaien. Eigenaardig?

           "Achter de duinen" hier vlakbij is een voormalig hoeveke dat enkele jaren geleden volledig werd gerestaureerd. In de voormalige schuur zijn twee gezellige gastenkamers "Slikke en Schorre" genaamd ingericht.

Achter de duinen: gastenkamers.

          Na dit uiterst interessante bezoek is het van rechtsomkeer en vooruit want we zijn er nog lang niet. Langs de ingang van de kazerne, dan rij ik aan de linkerkant van de kustbaan om de verlaten camping "Chrystal Palace" te bekijken. Blijkbaar zonevreemd of hoe heet zoiets? Er ligt nog allerhande rommel overal verspreid, er staan wat auto's in een hoek allemaal zonder nummerplaat. De vroegere cafetaria ziet er nog redelijk intact uit. Nog in gebruik? Een kapotte telefooncel wacht tevergeefs op een beller. De bunkers zien er nog het best van al uit. Duitse grundlichkeit zeker? Hoeveel gezinnen zouden hier hun vakantie al niet hebben doorgebracht? Het terrein wacht op sanering zoveel is zeker. Maar wanneer?

Telefoon? Welkom in wat niet meer is.

          Ik blijf langs de linkerkant rijden. Er is een apart fietspad, dus zo erg is dat niet. Wat verder bij alweer bunkers zie je wat sanering is. De vroegere camping Cosmos moest verdwijnen en het terrein is volledig gesaneerd. Je mag er (nog) niet in. Op één der bunkers zijn de geschilderde letters nog zichtbaar. Maar hier zal niemand nog zijn tentje opzetten.

          Aan de "Calidris" linksaf naar de Zeedijk. Jawel de bordjes van de Kustfietsroute zijn ook weer van de partij. Niet nodig in feite want je hebt nu 12km Zeedijk voor de boeg. Tot hartje Oostende zul je de dijk niet meer verlaten. Ook hier duwt de westenwind me in de goede richting. Let even voorbij Westende op de Belle Vue. Zo'n knap gebouw, dank zij de betonnen constructie WOI overleefd. Wat verderop zie de Caterpillar. Of hoe een graafmachine eruitziet wanneer die is vervaardigd uit smeedijzer. Dateert van Beaufort 2004, toen allerlei kunstwerken overal langs de kust werden geplaatst.

          Middelkerke is de volgend kustgemeente waar je door rijdt (of zoeft zoals nu met de wind mee). De bronzen stripfiguren vertellen je dat Middelkerke zich profileert als stripgemeente. Het jaarlijkse Stripfestival in de zomer bevestigt dit alleen maar. Let even voorbij het Casino op een wel eigenaardige verbouwing: aan een Belle Epoque gebouw werden twee verdiepingen in hedendaagse stijl opgebouwd.

          Wanneer je langs de bunkers van Domein Prins Karel fietst ben je ongeveer op de plaats waar tot aan WOI twee geleidelichten stonden.Ze moesten de vaargeul door de Stroombank aangeven. Met één licht gaat zoiets niet, met twee wel. De geleidelijn van de lichten was het midden van het vaarwater. In 1895 in gebruik genomen. Tijdens WOI gedynamiteerd en nooit heropgebouwd.

          Oostende, koningin der badsteden is bereikt. Ook hier is een en ander te vertellen over de vuurtorens die er staan of gestaan hebben. Deze link naar de website van Maurice en Redgy Ferier leert u alles over de woelige geschiedenis van de Oostendse vuurtorens.
Het Monument der Zeelieden is de plaats waar tot 1944 "Le cercle du Phare" stond. Gebouwd in 1771, werkte toen met steenkool. In 1776 kwam een olielamp met spiegels in plaats van de steenkool.
Er was tevens een houten paviljoen met restaurant, dans-en vergaderzaal aangebouwd. Toen de toren in 1860 werd gedoofd bleef dit alles behouden.

Zeeliedenmonument. Zeeliedenmonument.

          Het verdere verloop van deze tocht kunt u vinden in "van Oostende naar Knokke."

Routebeschrijving en kaart.

Weetjes:
Afstand:30km (bron: Google Maps)
Bewegwijzering: "Kustfietsroute": perfect en eigen traject zonder bewegwijzering.
Gebruikte kaart: "kaartje van de Kustfietsroute, dit is gratis te verkrijgen bij de Toerisme bureaus langs de kust.
De kaart van "Fietsroutenetwerk De Kust" is ook bruikbaar.
Reliëf: zo plat als het maar kan zijn, te Koksijde een paar hellinkjes.
Veiligheid: De Kustbaan moet een aantal keren worden overgestoken.
Startplaats: De Panne Esplanade.
Einde:Tramhalte Oostende Station.
Besluit: alvorens te starten: kijk uit je doppen voor de windrichting. Want windop langs de Zeedijk is niet om mee te lachen!
Onnodig te zeggen dat je tijdens de zomer serieuze drukte mag verwachten!
Pauzeren: overal is wel wat te vinden om de verbruikte calorieën aan te vullen.
Info: fietstoeren@gmail.com

           

TOP